Miasto w Uzbekistanie leżące 150 km na północny zachód od Samarkandy. W starożytności leżało na Szlaku Jedwabnym, pełniło też rolę twierdzy w Emiracie Buchary. W późniejszych latach straciło znaczenie, biwakowali tu pasterze, zabudowę stanowiło kilka glinianych domostw.

Uzbekistan

Litene to niewielka miejscowość na północy Łotwy, położona w regionie Gulbene, około 160 km od Rygi. Leży nad rzeką Pededze, w otoczeniu łagodnych wzgórz i lasów, na historycznym pograniczu Łatgalii i Liwonii. Litene ma dziś charakter typowo wiejski, a jego populacja nie przekracza kilkuset mieszkańców.

Łotwa

Stolica Portugalii ma korzenie sięgające czasów rzymskich, znana jest od VIII-VII wieku p.n.e. jako Olisipo. Leżała na szlaku handlowym Fenicjan, którzy przybywali do bezpiecznego portu w ujściu rzeki Tag.

Portugalia

Londyn to stolica Wielkiej Brytanii, jedno z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych miast świata. Po wybuchu wojny to właśnie w Londynie znaleźli schronienie przedstawiciele państw, zaatakowanych przez niemieckiego i sowieckiego najeźdźcę. Tu znalazł swą siedzibę również polski Rząd na Uchodźstwie.

Wielka Brytania

Loreto

Włochy

Lyon Bron to lotnisko na przedmieściach Lyonu. W czasie II wojny światowej stało się miejscem odrodzenia polskiego lotnictwa po klęsce wojny obronnej.

Francja

Miasto początkowo nazywało się Kraal Marandelli, leżało na terenach ludu VaRozvi. Brytyjczycy, zajmując Afrykę, uczynili z niego przystanek w drodze do Harare.

Zimbabwe

Małe miasto nad rzeką Ebro w prowincji Burgos jest miejscem nie kojarzonym z losami Polaków w czasie II wojny światowej. Ale to tu Hiszpanie zorganizowali obóz, w którym osadzano schwytanych żołnierzy Wojska Polskiego.

Hiszpania

Wzgórze w Apeninach Środkowych, u podnóża którego znajduje się miasto Cassino. Nazwa pochodzi od rzymskiego „cassa” oznaczającego dom, schronienie.

Włochy

Narwik to miasto w północnej Norwegii, które zostało założone w XIX wieku, kiedy zaczęto wykorzystywać lokalne złoża rud żelaza. W 1887 roku rozpoczęto budowę portu, który miał umożliwić eksportowanie surowca do Wielkiej Brytanii i innych krajów. Miasto szybko stało się ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym, z dostępem do niezamarzającego portu. Do 1939 roku miasto rozwijało się dzięki przemysłowi i handlowi, szczególnie związanym z górnictwem.

Norwegia

Podlondyńskie lotnisko Northolt to najstarsza baza Royal Air Force, oddana do użytku w 1915 r. Po zakończeniu I wojny światowej było nowoczesnym lotniskiem wykorzystywanym zarówno przez RAF jak i lotnictwo cywilne.

Wielka Brytania

Oberlangen to niewielka miejscowość w Dolnej Saksonii. Założono tu w 1933 r. obóz (Straflager) jako jedno z miejsc izolacji dla Niemców uznawanych za wrogów państwa. Umieszczano tutaj przeciwników reżimu hitlerowskiego, m.in. komunistów.

Niemcy

Pahiatua to miasto w południowo-wschodniej części Wyspy Północnej Nowej Zelandii, w okręgu Tararua, 60 km na północ od miasta Masterton.

Nowa Zelandia

Pahlevi (również: Pahlavi). Miasto portowe w północnej Persji/Iranie, nad Morzem Kaspijskim.

Iran

Jesienią 1939 roku Plymouth stało się miejscem trwale związanym z Polską Marynarką Wojenną – rozpoczęła funkcjonowanie tam polska Stacja Zborna, komenda polskiej Marynarki Wojennej oraz Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej.

Wielka Brytania

Raalte

Holandia

Recanati

Włochy

To najbardziej rozpoznawalne brazylijskie miasto, ważny ośrodek kulturalny, naukowy i przemysłowy, a do 1960 roku stolica Federacyjnej Republiki Brazylii. Nazywane Cidade Maravilhosa – „Cudownym Miastem” – od wieków przyciągało ludzi z różnych stron świata. Jego mieszkańcy, zwani Cariocas, są dumni z jego historii i tradycji.

Brazylia

21 sierpnia 2025 r. w Rosario, w Sali Lavardén – ważnym ośrodku kulturalnym prowincji Santa Fe – odbył się wernisaż wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.

Argentyna

Rusape to niewielkie miasto na terenie Zimbabwe. Podczas II wojny światowej znalazło tu schronienie ponad 700 polskich uchodźców ze Związku Sowieckiego.

Zimbabwe

Santa Rosa to osiedle oddalone 10 kilometrów od miasto León de los Aldamas w środkowym Meksyku, stolicy stanu Guanajuato, w którym w 1943 r. znalazło schronienie 1432 polskich uchodźców, głównie kobiet i dzieci, ewakuowanych ze Związku Sowieckiego.

Meksyk

Sekondi-Takoradi to miasto w Ghanie składające się z miast bliźniaczych Sekondi i Takoradi. W czasie II wojny światowej stanowiły dwa odrębne miasta położone na Złotym Wybrzeżu, które było wówczas kolonią Wielkiej Brytanii.

Ghana

W Mémorial de Notre-Dame-de-Lorette w Souchez, w miejscu niezwykle ważnym na francuskiej mapie pamięci historycznej, została otwarta francuskojęzyczna wersja wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja wolności”.

Francja

Szachrisabz, położone nad rzeką Kaszka-Daria miasto o wielowiekowych związkach z Jedwabnym Szlakiem, jest znane fascynatom historii głównie jako miejsce narodzin Timura Chromego, zwanego także Tamerlanem. Ten brutalny zdobywca i twórca szerokiego imperium pozostawił niezatarty ślad na regionie. Właśnie z pierwszego okresu jego panowania pochodzą okazałe ruiny pałacu letniego, które do dziś oglądać można w mieście.

Uzbekistan

W 1942 r. przy Wojsku Polskim na Środkowym Wschodzie stworzono oddziały junaków – starszych chłopców, których kierowano do Wojskowych Szkół Junaków. Istniało bowiem duże zapotrzebowanie na wyszkolonych mechaników, elektryków, ślusarzy czy tokarzy z praktyką w zakresie sprzętu wojskowego.

Egipt