Kalvarija była jednym z pierwszych miejsc, do których masowo docierali polscy żołnierze i cywile przekraczający granicę po 17 września 1939 r. Znajdowała się bardzo blisko granicy z Polską — dosłownie w odległości kilku–kilkunastu kilometrów. W latach 1939-1940 funkcjonował tu obóz internowania dla Polaków
Kalvarija to niewielkie miasto na południu Litwy, położone w rejonie mariampolskim, blisko granicy z Polską i obecnego Obwodu Królewieckiego. Leży nad rzeką Šešupė i od wieków stanowi ważny punkt na trasie handlowej między Polską a Kownem. Obecnie liczy około 4 000 mieszkańców i pełni funkcję lokalnego centrum administracyjno-usługowego.
Historia Kalvariji sięga XVII wieku. Miasto zostało założone w 1667 roku z inicjatywy zakonu dominikanów. Rozwój Kalvariji w XVIII wieku związany był z ruchem pielgrzymkowym oraz handlem. W XIX wieku, pod panowaniem Imperium Rosyjskiego, Kalvarija stała się lokalnym ośrodkiem gospodarczym, m.in. dzięki budowie linii kolejowej. Po I wojnie światowej miasto znalazło się w granicach niepodległej Litwy i pełniło funkcję garnizonową.
Po sowieckiej agresji na Polskę 17 września 1939 roku znaczna liczba polskich żołnierzy przekroczyła granicę Litwy. Litewskie władze, chcąc zachować neutralność i działając zgodnie z prawem międzynarodowym, utworzyły ośrodki internowania. Największym z nich był obóz w Kalvariji, który rozpoczął działalność w październiku 1939 roku.
Obóz zorganizowano w kompleksie dawnych koszar wojskowych oraz w budynkach szkolnych i mieszkalnych w południowej części miasta. W szczytowym okresie internowano tam około 3 000 Polaków, głównie żołnierzy Wojska Polskiego różnych formacji, w tym znaczną liczbę oficerów.
Warunki życia w obozie były trudne i zróżnicowane. Internowani mieszkali w zatłoczonych pomieszczeniach, często bez dostatecznego ogrzewania i odpowiedniego wyposażenia. Szczególnie dotkliwy był niedostatek zimowej odzieży i obuwia, co było poważnym problemem w nadchodzącym sezonie zimowym. Racje żywnościowe były ograniczone, a dostawy często nieregularne. Stan sanitarny budynków pozostawiał wiele do życzenia, co sprzyjało szerzeniu się chorób.
Mimo tych trudności internowani organizowali życie wewnętrzne: działały grupy samopomocowe, odprawiano nabożeństwa, prowadzono kursy dokształcające oraz organizowano przedstawienia artystyczne. Na rzecz internowanych działała litewska parlamentarna Komisja ds. Internowanych, powołana z inicjatywy rządu litewskiego w celu nadzorowania ich sytuacji i poprawy warunków bytowych.
Pomoc internowanym płynęła również ze strony miejscowej Polonii oraz organizacji charytatywnych. Otrzymywano także dary z zagranicy — w tym z Francji, Wielkiej Brytanii i krajów neutralnych — obejmujące odzież, żywność, leki i przybory szkolne.
W obozie w Kalvariji dochodziło do prób ucieczek, podejmowanych głównie przez oficerów i żołnierzy chcących kontynuować walkę. Uciekinierzy kierowali się na zachód i północ z zamiarem przedostania się do Francji lub Wielkiej Brytanii, gdzie formowano nowe polskie oddziały wojskowe. Częstym etapem na tej drodze była Szwecja, dokąd niektórzy internowani próbowali dotrzeć przez neutralne kraje bałtyckie lub bezpośrednio przez Bałtyk. Ucieczki były trudne i ryzykowne, ale część polskich żołnierzy zdołała przedostać się na Zachód i włączyć się w dalszą walkę u boku aliantów.
Obóz w Kalvariji funkcjonował do czerwca 1940 roku. Po wkroczeniu na Litwę wojsk sowieckich i formalnej aneksji kraju przez ZSRR, internowani Polacy zostali przejęci przez NKWD. Część z nich została aresztowana i deportowana do łagrów w głąb Związku Sowieckiego, część rozproszyła się lub została zmuszona do służby w Armii Czerwonej.
Dzięki staraniom badaczy i archiwistów zachowała się znaczna część dokumentacji dotyczącej funkcjonowania obozu w Kalvariji. W zbiorach Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie znajdują się m.in.: rozkazy komendanta obozu, regulaminy wewnętrzne, podania internowanych o zwolnienie, przepustki lub poprawę warunków bytowych oraz listy internowanych i notatki służbowe z okresu od września 1939 do czerwca 1940 roku.
Współcześnie w Kalvariji brak jest oficjalnych miejsc pamięci związanych bezpośrednio z internowaniem Polaków w latach 1939–1940. Nie zachowały się też w pełni oryginalne zabudowania dawnego kompleksu koszarowego.
