Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Antoni Zygmunt Ropelewski (1893-1983)
Urodził się 29 grudnia 1893 r. w Kobylanach. Był organizatorem i drużynowym I Tajnej Radomskiej Drużyny Skautowej im. Dionizego Czachowskiego w Radomiu. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej m.in. jako dowódca pociągu pancernego „Generał Sikorski”.
-
Zdzisław Peszkowski (1918-2007)
Harcmistrz, podchorąży kawalerii Wojska Polskiego II RP, rotmistrz PSZ, kapelan „Rodzin Katyńskich” i pomordowanych na Wschodzie
-
Ludwik Krempa (1916-2017)
Generał brygady, pilot 304 Dywizjonu Bombowego „Ziemi Śląskiej im. Ks. Józefa Poniatowskiego”
-
Roman Rudkowski (1898-1954)
Płk dypl. pil., dowódca 141. eskadry myśliwskiej, 301. Dywizjonu Bombowego „Ziemi Pomorskiej” oraz dwukrotny cichociemny
-
Pahiatua (Nowa Zelandia)
Pahiatua to miasto w południowo-wschodniej części Wyspy Północnej Nowej Zelandii, w okręgu Tararua, 60 km na północ od miasta Masterton.
-
Jangi-Jul
Jangi-Jul (uzb. Yangiyoʻl, w tłumaczeniu oznacza „nowa droga”) znajduje się w Uzbekistanie w regionie Taszkent. Pierwotnie na miejscu współczesnego miasta istniała starożytna osada o nazwie Kaunchi-Tepe. Rozwój miasta wiąże się z budową w tym rejonie linii kolejowej, w 1934 r. osadę przemianowano na miasto Jangi-Jul. Obecnie jest prężnym ośrodkiem przemysłu spożywczego i innych lekkich gałęzi przemysłu.
-
Breda
Breda to miasto w Holandii, w prowincji Brabancja Północna. Stanowi bardzo ważny punkt na mapie historycznych Niderlandów, pełniący w średniowieczu i renesansie funkcje kluczowej twierdzy i jednego z ważniejszych ośrodków gospodarczych.
-
Heluan
Heluan, miasto położone na południowych przedmieściach Kairu (około 20 km od centrum miasta) to dawny, ważny ośrodek polonijny w Egipcie. Walory klimatyczne ściągnęły w to miejsce w 1932 r. Marszałka Józefa Piłsudskiego, a dekadę później, w całkowicie odmiennych warunkach bywali tam czasowo żołnierze Armii Polskiej na Wschodzie.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Wojnicz
Wojnicz, ul. Jagiellońska 17
01.10.2022 - 30.11.2022
Polska
-
Paryż
Paryż
Francja
-
Warszawa
Warszawa, Łazienki Królewskie
23.06.2022 - 27.06.2022
Polska
-
Lublin
Lublin, Plac Teatralny
18.05.2022 - 08.06.2022
Polska
-
Nowy York
Nowy York
Stany Zjednoczone
-
Houston
Houston, 1712 Oak Tree Drive
07.06.2022 - 31.07.2022
USA
-
Souchez
Francja
-
Gdańsk
Gdańsk, Targ Węglowy, Plac przy Bramie Wyżynnej
18.03.2022 - 28.04.2022
Polska
-
Gubin
Gubin
Polska
-
Taszkent
87WQ+Q79, Tashkent,
04.10.2022 - 31.10.2022
Uzbekistan
-
W hołdzie polskim bohaterom – wyzwolicielom Ankony
W dniach 17–18 lipca 2026 r. zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski wziął udział w uroczystościach upamiętniających udział żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w walkach o wyzwolenie włoskich miast w rejonie Marche.
-
Kino letnie „Historie do zobaczenia”
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na letni cykl pokazów filmowych „Historie do zobaczenia”. W każdą środę, począwszy od 8 lipca 2026 roku o godz. 17.00, w siedzibie przy ul. Marszałkowskiej 107 (tuż przy stacji Metro Świętokrzyska) będzie można obejrzeć na dużym ekranie wybrane produkcje Instytutu Pamięci Narodowej.
-
Tobruk 1941. Przystanek Żywej Historii na Pustyni Błędowskiej
W dniach 3-5 lipca 2026 roku na Pustyni Błędowskiej, w 85. rocznicę obrony Tobruku odbyło się widowisko historyczne „Szlaki nadziei. Odyseja wolności. Tobruk 1941”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.
-
Premiera 3. odcinka serialu „Bitwa o Monte Cassino. Szlak nadziei”
21 czerwca 2026 r. w kinie Cinema Adriano przy Piazza Cavour w Rzymie odbyła się szczególna uroczystość. W rocznicę podpisania listu intencyjnego pomiędzy Instytutem Pamięci Narodowej a Kościołem i Hospicjum św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie zaprezentowano trzeci odcinek serialu „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino” produkcji Instytutu Pamięci Narodowej w reżyserii Tomasza Łysiaka.
-
Dzieci z Isfahanu
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.