Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Roman Rudkowski (1898-1954)
Płk dypl. pil., dowódca 141. eskadry myśliwskiej, 301. Dywizjonu Bombowego „Ziemi Pomorskiej” oraz dwukrotny cichociemny
-
Władysław Krzyżanowski (1903)
Żołnierz kampanii wrześniowej'39. Więzień NKWD. Żołnierz 2. Korpusu Polskiego.
-
Ryszard Skubacz (1916-1944)
Urodził się 8 stycznia 1916 r. w Hindenburgu, dziś Zabrze. Był synem Jana Szkubacza górnika i uczestnika trzech powstań śląskich. Po podziale Górnego Śląska w 1922 r. rodzina Szkubaczów osiedliła się w części przyznanej Polsce. Ryszard przed wojną działał w Związku Harcerstwa Polskiego i pracował jako urzędnik samorządowy w Lipinach.
-
Hanka Ordonówna (1902-1950)
Polska piosenkarka, aktorka, tancerka, autorka wierszy i tekstów piosenek, jedna z najsłynniejszych gwiazd polskiego kabaretu XX-lecia międzywojennego
-
Santa Rosa
Santa Rosa to osiedle oddalone 10 kilometrów od miasto León de los Aldamas w środkowym Meksyku, stolicy stanu Guanajuato, w którym w 1943 r. znalazło schronienie 1432 polskich uchodźców, głównie kobiet i dzieci, ewakuowanych ze Związku Sowieckiego.
-
Buzułuk
Buzułuk to miasto założone w 1736 r. jako jedna z twierdz zbudowanych przez cesarzową Rosji Annę Romanową.
-
Bukareszt
Bukareszt – stolica Rumunii – od wieków stanowił ważny ośrodek polityczny i kulturalny w tej części Europy. Jego rola nabrała szczególnego znaczenia dla Polski po 17 września 1939 roku, kiedy stał się jednym z głównych punktów ewakuacyjnych dla tysięcy uchodźców wojennych oraz siedzibą struktur państwa polskiego na uchodźstwie.
-
Kastina
Kastina (również: El Qastina, Qastina, Quastina). Nieistniejąca arabska osada w brytyjskim Mandacie Palestyny, w obszarze obecnej Strefy Gazy. We wsi, zamieszkiwanej przez muzułmanów, znajdował się meczet, przy którym od 1936 r. funkcjonowała szkoła (z racji tego miejscowość oddziaływała na okolice).
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Tolentino
Włochy
-
Sanok
ul. Zamkowa 2, Sanok
01.09.2022 - 30.09.2022
Polska
-
Leżajsk
Leżajsk, ul. Mickiewicza 20 A
08.11.2022 - 10.12.2022
Polska
-
Astana
Astana, 3XHC+7J2 Radionovka
02.06.2022 - 25.06.2022
Kazachstan
-
Bolonia
Włochy
-
Jaworzno
Jaworzono
Polska
-
Turkmenbaszy
Turkmenistan
-
Warszawa
Warszawa, Łazienki Królewskie
23.06.2022 - 27.06.2022
Polska
-
Jerozolima
Jerozolima
Izrael
-
Taszkent
87WQ+Q79, Tashkent,
04.10.2022 - 31.10.2022
Uzbekistan
-
Prezentacje wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” i pokaz serialu IPN w Australii
23 sierpnia 2026 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Keysborough (Melbourne) oraz w Sanktuarium Królowej Polski w Marayong (Sydney) odbyły się prezentacje wystawy Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” oraz pokaz filmu „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino”, odcinek V – „Zwycięstwo”, w reżyserii Tomasza Łysiaka.
-
W hołdzie polskim bohaterom – wyzwolicielom Ankony
W dniach 17–18 lipca 2026 r. zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski wziął udział w uroczystościach upamiętniających udział żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w walkach o wyzwolenie włoskich miast w rejonie Marche.
-
Kino letnie „Historie do zobaczenia”
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na letni cykl pokazów filmowych „Historie do zobaczenia”. W każdą środę, począwszy od 8 lipca 2026 roku o godz. 17.00, w siedzibie przy ul. Marszałkowskiej 107 (tuż przy stacji Metro Świętokrzyska) będzie można obejrzeć na dużym ekranie wybrane produkcje Instytutu Pamięci Narodowej.
-
Tobruk 1941. Przystanek Żywej Historii na Pustyni Błędowskiej
W dniach 3-5 lipca 2026 roku na Pustyni Błędowskiej, w 85. rocznicę obrony Tobruku odbyło się widowisko historyczne „Szlaki nadziei. Odyseja wolności. Tobruk 1941”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Dzieci z Isfahanu
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.