Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Maria Kuncewiczowa (1895-1989)
Wybitna powieściopisarka, autorka Cudzoziemki, po 1939 roku na emigracji dawała świadectwo losom Polaków rozproszonych po świecie. W jej twórczości wojennej i powojennej odbijał się dramat uchodźstwa, a zarazem siła literatury jako nośnika pamięci i tożsamości narodowej.
-
Hanka Ordonówna (1902-1950)
Polska piosenkarka, aktorka, tancerka, autorka wierszy i tekstów piosenek, jedna z najsłynniejszych gwiazd polskiego kabaretu XX-lecia międzywojennego
-
Franciszek „Gabby” Gabryszewski (1919 - 2002)
Amerykański oficer pochodzenia polskiego, as myśliwski, nazywany przez kolegów „Gabby”.
-
Antoni Zygmunt Ropelewski (1893-1983)
Urodził się 29 grudnia 1893 r. w Kobylanach. Był organizatorem i drużynowym I Tajnej Radomskiej Drużyny Skautowej im. Dionizego Czachowskiego w Radomiu. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej m.in. jako dowódca pociągu pancernego „Generał Sikorski”.
-
Pahlevi
Pahlevi (również: Pahlavi). Miasto portowe w północnej Persji/Iranie, nad Morzem Kaspijskim.
-
Turkmenbaszy
Turkmenbaszy to miasto portowe w basenie Morza Kaspijskiego, położone na zatoką o tej samej nazwie. Nazwa miasta i zatoki została zmieniona w 1993 na cześć Saparmyrata Nyýazowa, wieloletniego prezydenta Turkmenistanu, który począł tytułować się „przywódcą Turkmenów”, czyli właśnie Türkmenbaşy. Wcześniej znane było jako Krasnowodzk, od „czerwonych wód” morza Kaspijskiego. Było to bezpośrednim tłumaczeniem dawnej, miejscowej nazwy Kyzył-Suw.
-
Tel-el-Kebir
W 1942 r. przy Wojsku Polskim na Środkowym Wschodzie stworzono oddziały junaków – starszych chłopców, których kierowano do Wojskowych Szkół Junaków. Istniało bowiem duże zapotrzebowanie na wyszkolonych mechaników, elektryków, ślusarzy czy tokarzy z praktyką w zakresie sprzętu wojskowego.
-
Marondellas
Miasto początkowo nazywało się Kraal Marandelli, leżało na terenach ludu VaRozvi. Brytyjczycy, zajmując Afrykę, uczynili z niego przystanek w drodze do Harare.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Budapeszt
Budapeszt
Węgry
-
Taszkent
87WQ+Q79, Tashkent,
04.10.2022 - 31.10.2022
Uzbekistan
-
Pretoria
Pretoria, Corner Koch and 7th Avenue
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Bolonia
Włochy
-
Borger
Borger
Holandia
-
Leżajsk
Leżajsk, ul. Mickiewicza 20 A
08.11.2022 - 10.12.2022
Polska
-
Astana
Astana, 3XHC+7J2 Radionovka
02.06.2022 - 25.06.2022
Kazachstan
-
Athens
100 Pryor St W, Athens, AL 35611
11.11.2022 - 10.12.2022
USA
-
Warszawa, Cytadela Warszawska
Warszawa
Polska
-
Souchez
Francja
-
„Płyń po morzach i oceanach”
10 października 2026 roku w Muzeum Kawalerii Stanowej (Household Cavalry Museum) w Londynie odbyły się uroczystości w 90. rocznicę nadania imienia legendarnemu niszczycielowi ORP „Błyskawica”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.
-
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden”
19 września 2026 roku w holenderskim Driel delegacja IPN uczestniczyła w uroczystości upamiętniającej udział polskich żołnierzy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego w operacji „Market Garden” – największej alianckiej operacji powietrznodesantowej w czasie II wojny światowej, przeprowadzonej na terytorium okupowanej Holandii we wrześniu 1944 roku.
-
„The Shortest Way Home”. Generał Stanisław Sosabowski i polscy spadochroniarze w Fife
W dniach 28–30 sierpnia 2026 r. w Fife odbyły się uroczystości upamiętniające gen. Stanisława Sosabowskiego oraz żołnierzy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Uroczystości, wystawy i spotkania przypomniały historię polskich spadochroniarzy szkolących się w Szkocji oraz ich udział w operacji Market Garden.
-
Prezentacje wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” i pokaz serialu IPN w Australii
23 sierpnia 2026 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Keysborough (Melbourne) oraz w Sanktuarium Królowej Polski w Marayong (Sydney) odbyły się prezentacje wystawy Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” oraz pokaz filmu „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino”, odcinek V – „Zwycięstwo”, w reżyserii Tomasza Łysiaka.
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Dzieci z Isfahanu
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.