Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Kazimierz Wierzyński (1894-1969)
Poeta Skamandra, laureat złotego medalu olimpijskiego za poezję, po 1939 roku stał się jednym z najważniejszych głosów polskiej emigracji. Na obczyźnie w swoich wierszach opisywał doświadczenie tułaczki, wojny i tęsknoty za ojczyzną, pozostając wierny idei służby Polsce aż do śmierci.
-
Franciszek „Gabby” Gabryszewski (1919 - 2002)
Amerykański oficer pochodzenia polskiego, as myśliwski, nazywany przez kolegów „Gabby”.
-
Antoni Maszewski (1908-1944)
Urodził się 5 maja 1908 r. w Kamieńsku, niedaleko Radomska był wybitnym sportowcem, jednym z najlepszych średniodystansowców w okresie międzywojennym. Startował m.in. w barwach warszawskich klubów Polonia (1928–1934 i 1938) oraz Legia (1935–1937).
-
ks. Józef Jarzębowski (1897-1964)
Urodzony w Polsce ksiądz rzymskokatolicki, członek Zgromadzenia Księży Marianów. Był pedagogiem, historykiem, pisarzem, znanym antykwariuszem, obrońcą polskości.
-
Bałczik
Bałczik powstał jako osada tracka, którą później przejęli Grecy i nadali nazwę Krounoi. Z biegiem czasu osada rozwinęła się do postaci grecko-bizantyjskiej twierdzy. Jego obecna nazwa pochodzi od nazwiska bojara Balika i przyjęła się w okresie panowania na tym terenie Osmanów (od XIV w.).
-
Edynburg
Edynburg to historyczna stolica Szkocji. Stanowił jeden z najważniejszych ośrodków miejskich w Wielkiej Brytanii. Choć w XIX i XX wieku niedalekie Glasgow (z prężnie rozwijającym się parkiem przemysłowym i skokowo rosnącą liczbą mieszkańców) znacząco przyćmiło go w wyścigu o rolę najważniejszego miasta w regionie, to Edynburg pozostał kluczowym ośrodkiem administracyjnym i naukowym.
-
Uzès
To małe miasto, położone u źródła rzeki Alzon, ma bogatą historię. W I wieku n.e. Rzymianie zbudowali stąd akwedukt, który zaopatrywał w wodę Nîmes. W tamtym czasie powstało także niewielkie osiedle obronne, znane jako Ucetia, które z czasem przekształciło się w dzisiejsze Uzès. Podczas II wojny światowej miasto odegrało istotną rolę w polskiej kryptologii – to właśnie tutaj pracowali Polacy, m.in. łamiąc kody Enigmy.
-
Turkmenbaszy
Turkmenbaszy to miasto portowe w basenie Morza Kaspijskiego, położone na zatoką o tej samej nazwie. Nazwa miasta i zatoki została zmieniona w 1993 na cześć Saparmyrata Nyýazowa, wieloletniego prezydenta Turkmenistanu, który począł tytułować się „przywódcą Turkmenów”, czyli właśnie Türkmenbaşy. Wcześniej znane było jako Krasnowodzk, od „czerwonych wód” morza Kaspijskiego. Było to bezpośrednim tłumaczeniem dawnej, miejscowej nazwy Kyzył-Suw.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Jaworzno
Jaworzono
Polska
-
Podegrodzie
Podegrodzie
21.10.2022 - 30.11.2022
Polska
-
Tolentino
Włochy
-
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
15.08.2022 - 15.08.2022
Polska
-
Mississauga
Mississauga, 4300 Cawthra Rd.
22.08.2022 - 12.09.2022
Kanada
-
Souchez
Francja
-
Dęblin
Dęblin, Rynek 12
08.06.2022 - 31.07.2022
Polska
-
Turkmenbaszy
Turkmenistan
-
Taszkent
87WQ+Q79, Tashkent,
04.10.2022 - 31.10.2022
Uzbekistan
-
Gubin
Gubin
Polska
-
„Element politycznie wrogi” – nowa monografia IPN o losach żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w Polsce „ludowej”
Ukazała się najnowsza publikacja Instytutu Pamięci Narodowej: książka Anny Marcinkiewicz-Kaczmarczyk pt. „Element politycznie wrogi. Sytuacja byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Polsce «ludowej» 1945–1956”. Autorka przedstawia losy żołnierzy PSZ po II wojnie światowej, ich dylematy związane z wyborem między emigracją a powrotem do kraju, a także skalę represji, inwigilacji i propagandy, jakie spotkały repatriantów w Polsce rządzonej przez komunistów.
-
Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945
Nakładem Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Juliusza S. Tyma pt. „Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945”. Publikacja wydana została w ramach serii popularnonaukowej „Biblioteczka Szlaków Nadziei”, będącej częścią projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który przypomina o szlaku bojowym Polaków w czasie II wojny światowej.
-
Nowa publikacja w projekcie "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności"
Nakładem Wydawnictwa Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Marka Wierzbickiego „Odysei wolności ciąg dalszy. Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz polskich uchodźców cywilnych po II wojnie światowej”.
-
Wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” w Rosario
21 sierpnia 2025 r. w Rosario, w Sali Lavardén – ważnym ośrodku kulturalnym prowincji Santa Fe – odbył się wernisaż wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Dzieci z Isfahanu
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.