Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000)
Pisarz, eseista, krytyk literacki, więzień Gułagu, żołnierz Armii gen. Władysława Andersa
-
Marian Rejewski (1905-1980)
Tuż przed agresją Niemiec na Polskę w 1939 r. Marian Rejewski (ur. 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy) wraz ze swoim zespołem badawczym z Biura Szyfrów Henrykiem Zygalskim (ur. 15 lipca 1908 r. w Poznaniu) i Jerzym Witoldem Rózyckim (ur. 24 lipca 1909 r. w Olszanie) zaprezentowali sposób deszyfrowania i kopię Enigmy przedstawicielom brytyjskiego i francuskiego wywiadu wojskowego.
-
Kazimierz Aleksander Sabbat (1913-1989)
Premier rządu RP na uchodźstwie, piąty prezydent RP na uchodźstwie, harcerz, uczestnik wojny obronnej 1939 r., żołnierz 1. Dywizji gen. Maczka
-
Konstanty Zdzisław Skąpski (1894-1971)
Pułkownik saperów Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych. Brał udział w walkach z bolszewikami, za co otrzymał Krzyż Walecznych. Bohater II wojny światowej, mianowany generałem brygady przez Władysława Andersa.
-
Tockoje
Tockoje to wieś położona nad Samarą, w południowo-zachodniej Rosji, w obwodzie orenburskim, gdzie przebiega umowna granica Europy i Azji. Osada jakich wiele całkiem nieoczekiwanie podczas II wojny światowej wpisała się w dzieje polskiego pielgrzymstwa, gdy w następstwie układu Sikorski-Majski Józef Stalin zgodził się na wypuszczenie ze swojego kraju Polaków uwięzionych w jego imperium.
-
Blida
Blida to algierskie miasto na wybrzeżu Morza Śródziemnego, u podnóża gór Atlasu. Zostało założone w XVI w. przez Sidi-Ahmed El-Kebira. Leży 45 km na południowy zachód od Algieru, stolicy kraju. W 1940 r. stało się miejscem szkolenia polskich lotników.
-
Arbroath
Arbroath to położone nad Morzem Północnym miasto portowe. Choć ślady osadnictwa pojawiły się już w epoce żelaza, to współczesne miasto sięga korzeniami do XII wieku, gdy zbudowano tutaj jedno z najważniejszych opactw benedyktyńskich w Królestwie Szkocji. Była to jedyna, ale szczególnie szczodra, osobista fundacja Wilhelma I Lwa. Została poświęcona Tomaszowi Becketowi, zamordowanemu arcybiskupowi Canterbury, którego Wilhelm znał osobiście z czasów swoich wizyt na angielskim dworze.
-
Bałczik
Bałczik powstał jako osada tracka, którą później przejęli Grecy i nadali nazwę Krounoi. Z biegiem czasu osada rozwinęła się do postaci grecko-bizantyjskiej twierdzy. Jego obecna nazwa pochodzi od nazwiska bojara Balika i przyjęła się w okresie panowania na tym terenie Osmanów (od XIV w.).
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Paryż
Paryż
Francja
-
Wojnicz
Wojnicz, ul. Jagiellońska 17
01.10.2022 - 30.11.2022
Polska
-
Warszawa
Warszawa, Dziedziniec Zamku Królewskiego
18.03.2022 - 28.04.2022
Polska
-
Budapeszt
Budapeszt
Węgry
-
Gubin
Gubin
Polska
-
Buenos Aires
Buenos Aires
Argentyna
-
Dęblin
Dęblin, Rynek 12
08.06.2022 - 31.07.2022
Polska
-
Athens
100 Pryor St W, Athens, AL 35611
11.11.2022 - 10.12.2022
USA
-
Souchez
Francja
-
Turkmenbaszy
Turkmenistan
-
Prezentacje wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” i pokaz serialu IPN w Australii
23 sierpnia 2026 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Keysborough (Melbourne) oraz w Sanktuarium Królowej Polski w Marayong (Sydney) odbyły się prezentacje wystawy Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” oraz pokaz filmu „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino”, odcinek V – „Zwycięstwo”, w reżyserii Tomasza Łysiaka.
-
W hołdzie polskim bohaterom – wyzwolicielom Ankony
W dniach 17–18 lipca 2026 r. zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski wziął udział w uroczystościach upamiętniających udział żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w walkach o wyzwolenie włoskich miast w rejonie Marche.
-
Kino letnie „Historie do zobaczenia”
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na letni cykl pokazów filmowych „Historie do zobaczenia”. W każdą środę, począwszy od 8 lipca 2026 roku o godz. 17.00, w siedzibie przy ul. Marszałkowskiej 107 (tuż przy stacji Metro Świętokrzyska) będzie można obejrzeć na dużym ekranie wybrane produkcje Instytutu Pamięci Narodowej.
-
Tobruk 1941. Przystanek Żywej Historii na Pustyni Błędowskiej
W dniach 3-5 lipca 2026 roku na Pustyni Błędowskiej, w 85. rocznicę obrony Tobruku odbyło się widowisko historyczne „Szlaki nadziei. Odyseja wolności. Tobruk 1941”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Dzieci z Isfahanu
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.