Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-

Bohdan Arct (1914-1973)
Dowódca Dywizjonu 316, pisarz
-

Jan Brandys (1886–1970)
Kapłan diecezji katowickiej, swoją działalnością przyczynił się do włączenia w 1922 r. części Górnego Śląska do Polski. Podczas II wojny światowej był kapelanem polskich wojsk na Zachodzie oraz na Bliskim Wschodzie. Brał udział w procesie formowania Wojska Polskiego, na którego czele stanął gen. Władysław Anders. Uczestniczył w bitwie o Monte Cassino.
-

Stanisław Poziomek (1908-1944)
Dowódca 304. Dywizjonu Bombowego „Ziemi Śląskiej im. ks. Józefa Poniatowskiego”
-

Antoni Maszewski (1908-1944)
Urodził się 5 maja 1908 r. w Kamieńsku, niedaleko Radomska był wybitnym sportowcem, jednym z najlepszych średniodystansowców w okresie międzywojennym. Startował m.in. w barwach warszawskich klubów Polonia (1928–1934 i 1938) oraz Legia (1935–1937).
-

Caserta
Miasto we Włoszech (region Kampania), główny ośrodek i stolica prowincji Caserta. Początki osadnictwa sięgają starożytności. W okresie rzymskim pod nazwą Casa Irta.
-

Pahiatua (Nowa Zelandia)
Pahiatua to miasto w południowo-wschodniej części Wyspy Północnej Nowej Zelandii, w okręgu Tararua, 60 km na północ od miasta Masterton.
-

Narwik
Narwik to miasto w północnej Norwegii, które zostało założone w XIX wieku, kiedy zaczęto wykorzystywać lokalne złoża rud żelaza. W 1887 roku rozpoczęto budowę portu, który miał umożliwić eksportowanie surowca do Wielkiej Brytanii i innych krajów. Miasto szybko stało się ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym, z dostępem do niezamarzającego portu. Do 1939 roku miasto rozwijało się dzięki przemysłowi i handlowi, szczególnie związanym z górnictwem.
-

Turkmenbaszy
Turkmenbaszy to miasto portowe w basenie Morza Kaspijskiego, położone na zatoką o tej samej nazwie. Nazwa miasta i zatoki została zmieniona w 1993 na cześć Saparmyrata Nyýazowa, wieloletniego prezydenta Turkmenistanu, który począł tytułować się „przywódcą Turkmenów”, czyli właśnie Türkmenbaşy. Wcześniej znane było jako Krasnowodzk, od „czerwonych wód” morza Kaspijskiego. Było to bezpośrednim tłumaczeniem dawnej, miejscowej nazwy Kyzył-Suw.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
-
Warszawa, Stadion Narodowy
Warszawa
Polska
-
Borger
Borger
Holandia
-
Johannesburg
Johannesburg, 181 W. Dundee Road, Wheeling
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Nowy York
Nowy York
Stany Zjednoczone
-
Leżajsk
Leżajsk, ul. Mickiewicza 20 A
08.11.2022 - 10.12.2022
Polska
-
Tarnów
Tarnów, Mościckiego 29
09.09.2022 - 12.10.2022
Polska
-
Toronto
156 Roncesvalles Ave, Toronto, ON M6R 2L4
17.09.2022 - 18.09.2022
Kanada
-
Dęblin
Dęblin, Rynek 12
08.06.2022 - 31.07.2022
Polska
-
Jaworzno
Jaworzono
Polska
-
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
15.08.2022 - 15.08.2022
Polska
-

Rozmowa o albumie „Z »nieludzkiej ziemi« do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948”
Archiwum IPN zaprasza na rozmowę o albumie „Z »nieludzkiej ziemi« do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948”. Spotkanie odbędzie się 26 października 2026 r. o godz. 11.00 w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie.
-

„Płyń po morzach i oceanach”
10 października 2026 roku w Muzeum Kawalerii Stanowej (Household Cavalry Museum) w Londynie odbyły się uroczystości w 90. rocznicę nadania imienia legendarnemu niszczycielowi ORP „Błyskawica”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.
-

W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden”
19 września 2026 roku w holenderskim Driel delegacja IPN uczestniczyła w uroczystości upamiętniającej udział polskich żołnierzy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego w operacji „Market Garden” – największej alianckiej operacji powietrznodesantowej w czasie II wojny światowej, przeprowadzonej na terytorium okupowanej Holandii we wrześniu 1944 roku.
-

„The Shortest Way Home”. Generał Stanisław Sosabowski i polscy spadochroniarze w Fife
W dniach 28–30 sierpnia 2026 r. w Fife odbyły się uroczystości upamiętniające gen. Stanisława Sosabowskiego oraz żołnierzy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Uroczystości, wystawy i spotkania przypomniały historię polskich spadochroniarzy szkolących się w Szkocji oraz ich udział w operacji Market Garden.
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Dzieci z Isfahanu
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.

