Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Stanisław Jensen (1906-1984)
Pilot doświadczalny i sanitarny, żołnierz Polskich Sił Powietrznych
-
Tadeusz Stabrowski (1917-1943)
Pilot myśliwski, porucznik Wojska Polskiego, walczył w dywizjonach 258, 317, 72 oraz 308.
-
Bronisław Prugar-Ketling (1891-1948)
Generał dywizji Wojska Polskiego, dowódca 2. Dywizji Strzelców Pieszych
-
Wincenty Wierzejewski (1889-2019)
Urodził się 29 listopada 1889 r. w Poznaniu. Był założycielem pierwszego w Wielkopolsce zastępu skautowego. W 1918 r. podczas powstawania wielkopolskiego dowodził kompanią skautów, która zdołała oswobodzić z rąk niemieckich Bastion III Grolman w Poznaniu.
-
Heluan
Heluan, miasto położone na południowych przedmieściach Kairu (około 20 km od centrum miasta) to dawny, ważny ośrodek polonijny w Egipcie. Walory klimatyczne ściągnęły w to miejsce w 1932 r. Marszałka Józefa Piłsudskiego, a dekadę później, w całkowicie odmiennych warunkach bywali tam czasowo żołnierze Armii Polskiej na Wschodzie.
-
Jangi-Jul
Jangi-Jul (uzb. Yangiyoʻl, w tłumaczeniu oznacza „nowa droga”) znajduje się w Uzbekistanie w regionie Taszkent. Pierwotnie na miejscu współczesnego miasta istniała starożytna osada o nazwie Kaunchi-Tepe. Rozwój miasta wiąże się z budową w tym rejonie linii kolejowej, w 1934 r. osadę przemianowano na miasto Jangi-Jul. Obecnie jest prężnym ośrodkiem przemysłu spożywczego i innych lekkich gałęzi przemysłu.
-
Valivade
Valivade w czasie II wojny światowej było niewielką miejscowością w Indiach, położoną na przedmieściach Kolhapuru. Historia miasta sięga średniowiecza, jest ono wspominane w mitologii hinduskiej jako założone przez demona Kolhasur. W czasie II wojny światowej było niewielkim ośrodkiem przemysłu włókienniczego.
-
Kastina
Kastina (również: El Qastina, Qastina, Quastina). Nieistniejąca arabska osada w brytyjskim Mandacie Palestyny, w obszarze obecnej Strefy Gazy. We wsi, zamieszkiwanej przez muzułmanów, znajdował się meczet, przy którym od 1936 r. funkcjonowała szkoła (z racji tego miejscowość oddziaływała na okolice).
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Turkmenbaszy
Turkmenistan
-
Pretoria
Pretoria, Corner Koch and 7th Avenue
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Mississauga
Mississauga, 4300 Cawthra Rd.
22.08.2022 - 12.09.2022
Kanada
-
Jerozolima
Jerozolima
Izrael
-
Warszawa
Warszawa, Łazienki Królewskie
23.06.2022 - 27.06.2022
Polska
-
Isfahan
Isfahan, Saadi St, MM4G+F6X
09.05.2022 - 16.06.2022
Iran
-
Dęblin
Dęblin, Rynek 12
08.06.2022 - 31.07.2022
Polska
-
Warszawa, Stadion Narodowy
Warszawa
Polska
-
Taszkent
87WQ+Q79, Tashkent,
04.10.2022 - 31.10.2022
Uzbekistan
-
Buenos Aires
Buenos Aires
Argentyna
-
„Element politycznie wrogi” – nowa monografia IPN o losach żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w Polsce „ludowej”
Ukazała się najnowsza publikacja Instytutu Pamięci Narodowej: książka Anny Marcinkiewicz-Kaczmarczyk pt. „Element politycznie wrogi. Sytuacja byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Polsce «ludowej» 1945–1956”. Autorka przedstawia losy żołnierzy PSZ po II wojnie światowej, ich dylematy związane z wyborem między emigracją a powrotem do kraju, a także skalę represji, inwigilacji i propagandy, jakie spotkały repatriantów w Polsce rządzonej przez komunistów.
-
Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945
Nakładem Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Juliusza S. Tyma pt. „Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945”. Publikacja wydana została w ramach serii popularnonaukowej „Biblioteczka Szlaków Nadziei”, będącej częścią projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który przypomina o szlaku bojowym Polaków w czasie II wojny światowej.
-
Nowa publikacja w projekcie "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności"
Nakładem Wydawnictwa Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Marka Wierzbickiego „Odysei wolności ciąg dalszy. Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz polskich uchodźców cywilnych po II wojnie światowej”.
-
Wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” w Rosario
21 sierpnia 2025 r. w Rosario, w Sali Lavardén – ważnym ośrodku kulturalnym prowincji Santa Fe – odbył się wernisaż wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Dzieci z Isfahanu
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.