Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-

Jadwiga Domańska (1907-1996)
Aktorka, porucznik 2 Korpusu, dyrektor Teatru Dramatycznego 2 Korpusu Polskiego
-

Kazimierz Wierzyński (1894-1969)
Poeta Skamandra, laureat złotego medalu olimpijskiego za poezję, po 1939 roku stał się jednym z najważniejszych głosów polskiej emigracji. Na obczyźnie w swoich wierszach opisywał doświadczenie tułaczki, wojny i tęsknoty za ojczyzną, pozostając wierny idei służby Polsce aż do śmierci.
-

Jerzy Walerian Skolimowski (1907-1985)
Urodził się 9 grudnia 1907 r. w Łukowie. Był wszechstronnie uzdolniony, spełniał się jako wioślarz, architekt i grafik. Mimo sportowej pasji, młody inżynier często wywoływał zdziwienie na twarzach innych przez wzgląd na warunki fizyczne (miał 150 cm wzrostu). Jerzy był świetnym sternikiem i razem ze swoją wioślarską drużyną wywalczył kilka olimpijskich medali.
-

Tadeusz Stabrowski (1917-1943)
Pilot myśliwski, porucznik Wojska Polskiego, walczył w dywizjonach 258, 317, 72 oraz 308.
-

Bałczik
Bałczik powstał jako osada tracka, którą później przejęli Grecy i nadali nazwę Krounoi. Z biegiem czasu osada rozwinęła się do postaci grecko-bizantyjskiej twierdzy. Jego obecna nazwa pochodzi od nazwiska bojara Balika i przyjęła się w okresie panowania na tym terenie Osmanów (od XIV w.).
-

Büren an der Aare
Büren an der Aare pierwzy raz było wzmiankowane w 1185 r., a statut miejski otrzymało w 1260 r. W kolejnych latach zmieniało władców i przynależność państwową. Ale nieustannie rozwijało się, cemu sprzyjało korzystne położenie na szlakach komunikacyjnych stworzonych jeszcze przez Rzymian.
-

Kermine (od 1958 r. Nawoi)
Miasto w Uzbekistanie leżące 150 km na północny zachód od Samarkandy. W starożytności leżało na Szlaku Jedwabnym, pełniło też rolę twierdzy w Emiracie Buchary. W późniejszych latach straciło znaczenie, biwakowali tu pasterze, zabudowę stanowiło kilka glinianych domostw.
-

Tel-el-Kebir
W 1942 r. przy Wojsku Polskim na Środkowym Wschodzie stworzono oddziały junaków – starszych chłopców, których kierowano do Wojskowych Szkół Junaków. Istniało bowiem duże zapotrzebowanie na wyszkolonych mechaników, elektryków, ślusarzy czy tokarzy z praktyką w zakresie sprzętu wojskowego.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
-
Teheran
Teheran, Valiasr St, PC34+7JR
09.05.2022 - 15.05.2022
Iran
-
Houston
Houston, 1712 Oak Tree Drive
07.06.2022 - 31.07.2022
USA
-
Isfahan
Isfahan, Saadi St, MM4G+F6X
09.05.2022 - 16.06.2022
Iran
-
Bolonia
Włochy
-
Athens
100 Pryor St W, Athens, AL 35611
11.11.2022 - 10.12.2022
USA
-
Warszawa
Warszawa, Dziedziniec Zamku Królewskiego
18.03.2022 - 28.04.2022
Polska
-
Nowy Sącz
Nowy Sącz
05.12.2022 - 28.02.2023
Polska
-
Astana
Astana, 3XHC+7J2 Radionovka
02.06.2022 - 25.06.2022
Kazachstan
-
Gdańsk
Gdańsk, Targ Węglowy, Plac przy Bramie Wyżynnej
18.03.2022 - 28.04.2022
Polska
-
Taszkent
87WQ+Q79, Tashkent,
04.10.2022 - 31.10.2022
Uzbekistan
-

Upamiętniliśmy polskich kombatantów w Cambridge
1 listopada 2026 r. na cmentarzu Newmarket Road Cemetery w Cambridge upamiętniliśmy 26 zasłużonych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, zmarłych w okresie powojennym na emigracji w Wielkiej Brytanii. Instytut Pamięci Narodowej reprezentował dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Adam Siwek.
-

„Przekazuję Wam moją historię” – świadectwo kpt. Eugeniusza Niedzielskiego
Życie naznaczone historią, niezwykła droga i pamięć, którą warto przekazywać kolejnym pokoleniom. Na portalu Opowiedziane.pl udostępniliśmy ponad dwuipółgodzinną notację filmową z kapitanem Eugeniuszem Niedzielskim – jednym z ostatnich żyjących żołnierzy 1. Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka. To niezwykłe świadectwo człowieka, którego biografia obejmuje niemal cały dramatyczny los pokolenia Polaków urodzonych w II Rzeczypospolitej.
-

Rozmowa o albumie „Z »nieludzkiej ziemi« do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948”
Archiwum IPN zaprasza na rozmowę o albumie „Z »nieludzkiej ziemi« do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948”. Spotkanie odbędzie się 26 października 2026 r. o godz. 11.00 w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie.
-

„Płyń po morzach i oceanach”
10 października 2026 roku w Muzeum Kawalerii Stanowej (Household Cavalry Museum) w Londynie odbyły się uroczystości w 90. rocznicę nadania imienia legendarnemu niszczycielowi ORP „Błyskawica”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Dzieci z Isfahanu
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.

