Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Adam Majewski (1907-1979)
Kapitan lekarz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, chirurg, a także pisarz. Należał do Polskiej Korporacji Akademickiej Maltania w Warszawie. Brał udział w działaniach Polskich Sił Zbrojnych we Francji, na Środkowym i Bliskim Wschodzie oraz we Włoszech (m.in. w bitwie o Monte Cassino).
-
Stanisław Sosabowski (1892-1967)
Dowódca 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej
-
Ryszard Skubacz (1916-1944)
Urodził się 8 stycznia 1916 r. w Hindenburgu, dziś Zabrze. Był synem Jana Szkubacza górnika i uczestnika trzech powstań śląskich. Po podziale Górnego Śląska w 1922 r. rodzina Szkubaczów osiedliła się w części przyznanej Polsce. Ryszard przed wojną działał w Związku Harcerstwa Polskiego i pracował jako urzędnik samorządowy w Lipinach.
-
Jerzy Walerian Skolimowski (1907-1985)
Urodził się 9 grudnia 1907 r. w Łukowie. Był wszechstronnie uzdolniony, spełniał się jako wioślarz, architekt i grafik. Mimo sportowej pasji, młody inżynier często wywoływał zdziwienie na twarzach innych przez wzgląd na warunki fizyczne (miał 150 cm wzrostu). Jerzy był świetnym sternikiem i razem ze swoją wioślarską drużyną wywalczył kilka olimpijskich medali.
-
El-Kasasin
El-Kasasin (Al-Kasasin , eng. Kassassin) to miejscowosć w Dolnym Egipcie, położona ok. 30 km na zachód od miasta Ismailii, znana jako miejsce bitwy pod Kassassin z 1882 r., w której armia Egipska dowodzona przez Ahmeda Urabiego starła się z wojskami brytyjskimi.
-
Gibraltar
Miejsce powszechnie kojarzone z majestatyczną skałą górującą nad Cieśniną Gibraltarską – wąskim pasmem wody oddzielającym Europę od Afryki. W czasie II wojny światowej Gibraltar był ważnym portem dla Royal Navy, a z tamtejszego lotniska korzystały tysiące samolotów Aliantów. Dla Polaków to miejsce kojarzone jest ze śmiercią gen. Władysława Sikorskiego, Naczelnego Wodza i premiera RP.
-
Buzułuk
Buzułuk to miasto założone w 1736 r. jako jedna z twierdz zbudowanych przez cesarzową Rosji Annę Romanową.
-
Wilhelmshaven
Wilhelmshaven to miasto nad Morzem Północnym w północno-zachodnich Niemczech (Dolna Saksonia). Powstało w II połowie XIX w. (oficjalna nazwa od 1869 r., prawa miejskie od 1873 r.) jako port dla marynarki wojennej Królestwa Prus. W okresie I i II wojny światowej pełniło istotną funkcję militarną. Jako baza Kriegsmarine było celem natężonych bombardowań lotnictwa aliantów, zwłaszcza w latach 1943-1945.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Pretoria
Pretoria, Corner Koch and 7th Avenue
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Athens
100 Pryor St W, Athens, AL 35611
11.11.2022 - 10.12.2022
USA
-
Budapeszt
Budapeszt
Węgry
-
Jaworzno
Jaworzono
Polska
-
Dęblin
Dęblin, Rynek 12
08.06.2022 - 31.07.2022
Polska
-
Jerozolima
Jerozolima
Izrael
-
Warszawa
Warszawa, Dziedziniec Zamku Królewskiego
18.03.2022 - 28.04.2022
Polska
-
Breda
Holandia
-
Tarnów
Tarnów, Mościckiego 29
09.09.2022 - 12.10.2022
Polska
-
Wojnicz
Wojnicz, ul. Jagiellońska 17
01.10.2022 - 30.11.2022
Polska
-
Prezentacje wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” i pokaz serialu IPN w Australii
23 sierpnia 2026 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Keysborough (Melbourne) oraz w Sanktuarium Królowej Polski w Marayong (Sydney) odbyły się prezentacje wystawy Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” oraz pokaz filmu „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino”, odcinek V – „Zwycięstwo”, w reżyserii Tomasza Łysiaka.
-
W hołdzie polskim bohaterom – wyzwolicielom Ankony
W dniach 17–18 lipca 2026 r. zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski wziął udział w uroczystościach upamiętniających udział żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w walkach o wyzwolenie włoskich miast w rejonie Marche.
-
Kino letnie „Historie do zobaczenia”
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na letni cykl pokazów filmowych „Historie do zobaczenia”. W każdą środę, począwszy od 8 lipca 2026 roku o godz. 17.00, w siedzibie przy ul. Marszałkowskiej 107 (tuż przy stacji Metro Świętokrzyska) będzie można obejrzeć na dużym ekranie wybrane produkcje Instytutu Pamięci Narodowej.
-
Tobruk 1941. Przystanek Żywej Historii na Pustyni Błędowskiej
W dniach 3-5 lipca 2026 roku na Pustyni Błędowskiej, w 85. rocznicę obrony Tobruku odbyło się widowisko historyczne „Szlaki nadziei. Odyseja wolności. Tobruk 1941”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Dzieci z Isfahanu
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.