Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Adam Studziński (1911-2008)
Urodził się 2 czerwca 1911 w Strzemieniu w Galicji. Był kapelanem Polskich Sił Zbrojnych. Mając 17 lat zdał maturę i wstąpił do zakonu oo. Dominikanów. W 1937 r. został wyświęcony na kapłana i pracował jako katecheta w Czortkowie.
-
Marian Rejewski (1905-1980)
Tuż przed agresją Niemiec na Polskę w 1939 r. Marian Rejewski (ur. 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy) wraz ze swoim zespołem badawczym z Biura Szyfrów Henrykiem Zygalskim (ur. 15 lipca 1908 r. w Poznaniu) i Jerzym Witoldem Rózyckim (ur. 24 lipca 1909 r. w Olszanie) zaprezentowali sposób deszyfrowania i kopię Enigmy przedstawicielom brytyjskiego i francuskiego wywiadu wojskowego.
-
Wojciech Narębski (1925-2023)
Wojciech Narębski (ur. w 1925 r. we Włocławku) w wieku 3 lat wraz z rodziną przeniósł się do Wilna, gdzie ojciec został wykładowcą na Uniwersytecie Stefana Batorego. W mieście nad Wilią 14 letni Wojciech przeżywał klęskę Polski w wojnie obronnej, a potem dramat kolejnych okupacji - sowieckiej, litewskiej i ponownie sowieckiej.
-
Aleksander Żabczyński (1900-1958)
Jeden z najpopularniejszych polskich aktorów dwudziestolecia międzywojennego. Kapitan rezerwy artylerii Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych.
-
Tockoje
Tockoje to wieś położona nad Samarą, w południowo-zachodniej Rosji, w obwodzie orenburskim, gdzie przebiega umowna granica Europy i Azji. Osada jakich wiele całkiem nieoczekiwanie podczas II wojny światowej wpisała się w dzieje polskiego pielgrzymstwa, gdy w następstwie układu Sikorski-Majski Józef Stalin zgodził się na wypuszczenie ze swojego kraju Polaków uwięzionych w jego imperium.
-
Wilhelmshaven
Wilhelmshaven to miasto nad Morzem Północnym w północno-zachodnich Niemczech (Dolna Saksonia). Powstało w II połowie XIX w. (oficjalna nazwa od 1869 r., prawa miejskie od 1873 r.) jako port dla marynarki wojennej Królestwa Prus. W okresie I i II wojny światowej pełniło istotną funkcję militarną. Jako baza Kriegsmarine było celem natężonych bombardowań lotnictwa aliantów, zwłaszcza w latach 1943-1945.
-
Tengeru
Tengeru to miasteczko w północnej Tanzanii. Położone w okolicach góry Kilimandżaro, posiada doskonałe warunki do uprawy kawy. W czasie II wojny światowej było oddzielnym miastem, obecnie jest przedmieściem Aruszy.
-
Guzar
Guzar [Gʻuzor] – miasto w Uzbekistanie w wilajecie kaszkadaryjskim. W rejonie obecnego miasta biwakowali dawniej pasterze, osadę tworzyło kiedyś jedynie kilka glinianych domostw. Obok miejscowości przechodzi ważny trakt uzbecki. W 1977 r. osada otrzymała status miasta.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Teheran
Teheran, Valiasr St, PC34+7JR
09.05.2022 - 15.05.2022
Iran
-
Pretoria
Pretoria, Corner Koch and 7th Avenue
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Athens
100 Pryor St W, Athens, AL 35611
11.11.2022 - 10.12.2022
USA
-
Bolonia
Włochy
-
Tolentino
Włochy
-
Nowy York
Nowy York
Stany Zjednoczone
-
Budapeszt
Budapeszt
Węgry
-
Tbilisi
1 Ilia Chavchavadze Avenue, Tbilisi 0179
03.10.2022 - 31.10.2022
Gruzja
-
Turkmenbaszy
Turkmenistan
-
Nowy York
Nowy York
Stany Zjednoczone
-
„The Shortest Way Home”. Generał Stanisław Sosabowski i polscy spadochroniarze w Fife
W dniach 28–30 sierpnia 2026 r. w Fife odbyły się uroczystości upamiętniające gen. Stanisława Sosabowskiego oraz żołnierzy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Uroczystości, wystawy i spotkania przypomniały historię polskich spadochroniarzy szkolących się w Szkocji oraz ich udział w operacji Market Garden.
-
Prezentacje wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” i pokaz serialu IPN w Australii
23 sierpnia 2026 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Keysborough (Melbourne) oraz w Sanktuarium Królowej Polski w Marayong (Sydney) odbyły się prezentacje wystawy Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” oraz pokaz filmu „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino”, odcinek V – „Zwycięstwo”, w reżyserii Tomasza Łysiaka.
-
W hołdzie polskim bohaterom – wyzwolicielom Ankony
W dniach 17–18 lipca 2026 r. zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski wziął udział w uroczystościach upamiętniających udział żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w walkach o wyzwolenie włoskich miast w rejonie Marche.
-
Kino letnie „Historie do zobaczenia”
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na letni cykl pokazów filmowych „Historie do zobaczenia”. W każdą środę, począwszy od 8 lipca 2026 roku o godz. 17.00, w siedzibie przy ul. Marszałkowskiej 107 (tuż przy stacji Metro Świętokrzyska) będzie można obejrzeć na dużym ekranie wybrane produkcje Instytutu Pamięci Narodowej.
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
Dzieci z Isfahanu
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Bitwa o Monte Cassino
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.