Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Stanisław Maczek (1892-1994)
Generał dywizji Polskich Sił Zbrojnych, dowódca 10 Brygady Kawalerii, pierwszej jednostki pancernej WP.
-
Wojciech Narębski (1925-2023)
Wojciech Narębski (ur. w 1925 r. we Włocławku) w wieku 3 lat wraz z rodziną przeniósł się do Wilna, gdzie ojciec został wykładowcą na Uniwersytecie Stefana Batorego. W mieście nad Wilią 14 letni Wojciech przeżywał klęskę Polski w wojnie obronnej, a potem dramat kolejnych okupacji - sowieckiej, litewskiej i ponownie sowieckiej.
-
Kazimierz Aleksander Sabbat (1913-1989)
Premier rządu RP na uchodźstwie, piąty prezydent RP na uchodźstwie, harcerz, uczestnik wojny obronnej 1939 r., żołnierz 1. Dywizji gen. Maczka
-
Stanisław Sosabowski (1892-1967)
Dowódca 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej
-
Turkmenbaszy
Turkmenbaszy to miasto portowe w basenie Morza Kaspijskiego, położone na zatoką o tej samej nazwie. Nazwa miasta i zatoki została zmieniona w 1993 na cześć Saparmyrata Nyýazowa, wieloletniego prezydenta Turkmenistanu, który począł tytułować się „przywódcą Turkmenów”, czyli właśnie Türkmenbaşy. Wcześniej znane było jako Krasnowodzk, od „czerwonych wód” morza Kaspijskiego. Było to bezpośrednim tłumaczeniem dawnej, miejscowej nazwy Kyzył-Suw.
-
Oberlangen
Oberlangen to niewielka miejscowość w Dolnej Saksonii. Założono tu w 1933 r. obóz (Straflager) jako jedno z miejsc izolacji dla Niemców uznawanych za wrogów państwa. Umieszczano tutaj przeciwników reżimu hitlerowskiego, m.in. komunistów.
-
Heluan
Heluan, miasto położone na południowych przedmieściach Kairu (około 20 km od centrum miasta) to dawny, ważny ośrodek polonijny w Egipcie. Walory klimatyczne ściągnęły w to miejsce w 1932 r. Marszałka Józefa Piłsudskiego, a dekadę później, w całkowicie odmiennych warunkach bywali tam czasowo żołnierze Armii Polskiej na Wschodzie.
-
Blida
Blida to algierskie miasto na wybrzeżu Morza Śródziemnego, u podnóża gór Atlasu. Zostało założone w XVI w. przez Sidi-Ahmed El-Kebira. Leży 45 km na południowy zachód od Algieru, stolicy kraju. W 1940 r. stało się miejscem szkolenia polskich lotników.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Nowy Sącz
Nowy Sącz
05.12.2022 - 28.02.2023
Polska
-
Wojnicz
Wojnicz, ul. Jagiellońska 17
01.10.2022 - 30.11.2022
Polska
-
Budapeszt
Budapeszt
Węgry
-
Warszawa
Warszawa, Łazienki Królewskie
23.06.2022 - 27.06.2022
Polska
-
Pretoria
Pretoria, Corner Koch and 7th Avenue
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Tarnów
Tarnów, Mościckiego 29
09.09.2022 - 12.10.2022
Polska
-
Sanok
ul. Zamkowa 2, Sanok
01.09.2022 - 30.09.2022
Polska
-
Warszawa, Cytadela Warszawska
Warszawa
Polska
-
Jaworzno
Jaworzono
Polska
-
Isfahan
Isfahan, Saadi St, MM4G+F6X
09.05.2022 - 16.06.2022
Iran
-
„Element politycznie wrogi” – nowa monografia IPN o losach żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w Polsce „ludowej”
Ukazała się najnowsza publikacja Instytutu Pamięci Narodowej: książka Anny Marcinkiewicz-Kaczmarczyk pt. „Element politycznie wrogi. Sytuacja byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Polsce «ludowej» 1945–1956”. Autorka przedstawia losy żołnierzy PSZ po II wojnie światowej, ich dylematy związane z wyborem między emigracją a powrotem do kraju, a także skalę represji, inwigilacji i propagandy, jakie spotkały repatriantów w Polsce rządzonej przez komunistów.
-
Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945
Nakładem Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Juliusza S. Tyma pt. „Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945”. Publikacja wydana została w ramach serii popularnonaukowej „Biblioteczka Szlaków Nadziei”, będącej częścią projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który przypomina o szlaku bojowym Polaków w czasie II wojny światowej.
-
Nowa publikacja w projekcie "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności"
Nakładem Wydawnictwa Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Marka Wierzbickiego „Odysei wolności ciąg dalszy. Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz polskich uchodźców cywilnych po II wojnie światowej”.
-
Wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” w Rosario
21 sierpnia 2025 r. w Rosario, w Sali Lavardén – ważnym ośrodku kulturalnym prowincji Santa Fe – odbył się wernisaż wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Dzieci z Isfahanu
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.