Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Władysław Albert Anders (1892-1970)
Generał dywizji Polskich Sił Zbrojnych, dowódca Armii Polskiej w ZSRS oraz 2 Korpusu Polskiego. Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych.
-
Józef Czapski (1896-1993)
Artysta malarz i pisarz, współzałożyciel paryskiej „Kultury”, major Wojska Polskiego, ps. „Marek Sienny”, „J. Cz.”, „jcz”.
-
Zdzisław Peszkowski (1918-2007)
Harcmistrz, podchorąży kawalerii Wojska Polskiego II RP, rotmistrz PSZ, kapelan „Rodzin Katyńskich” i pomordowanych na Wschodzie
-
Antoni Maszewski (1908-1944)
Urodził się 5 maja 1908 r. w Kamieńsku, niedaleko Radomska był wybitnym sportowcem, jednym z najlepszych średniodystansowców w okresie międzywojennym. Startował m.in. w barwach warszawskich klubów Polonia (1928–1934 i 1938) oraz Legia (1935–1937).
-
Miranda de Ebro
Małe miasto nad rzeką Ebro w prowincji Burgos jest miejscem nie kojarzonym z losami Polaków w czasie II wojny światowej. Ale to tu Hiszpanie zorganizowali obóz, w którym osadzano schwytanych żołnierzy Wojska Polskiego.
-
Bałczik
Bałczik powstał jako osada tracka, którą później przejęli Grecy i nadali nazwę Krounoi. Z biegiem czasu osada rozwinęła się do postaci grecko-bizantyjskiej twierdzy. Jego obecna nazwa pochodzi od nazwiska bojara Balika i przyjęła się w okresie panowania na tym terenie Osmanów (od XIV w.).
-
Büren an der Aare
Büren an der Aare pierwzy raz było wzmiankowane w 1185 r., a statut miejski otrzymało w 1260 r. W kolejnych latach zmieniało władców i przynależność państwową. Ale nieustannie rozwijało się, cemu sprzyjało korzystne położenie na szlakach komunikacyjnych stworzonych jeszcze przez Rzymian.
-
Heluan
Heluan, miasto położone na południowych przedmieściach Kairu (około 20 km od centrum miasta) to dawny, ważny ośrodek polonijny w Egipcie. Walory klimatyczne ściągnęły w to miejsce w 1932 r. Marszałka Józefa Piłsudskiego, a dekadę później, w całkowicie odmiennych warunkach bywali tam czasowo żołnierze Armii Polskiej na Wschodzie.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Budapeszt
Budapeszt
Węgry
-
Teheran
Teheran, Valiasr St, PC34+7JR
09.05.2022 - 15.05.2022
Iran
-
Gubin
Gubin
Polska
-
Warszawa
Warszawa, Łazienki Królewskie
23.06.2022 - 27.06.2022
Polska
-
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
15.08.2022 - 15.08.2022
Polska
-
Leżajsk
Leżajsk, ul. Mickiewicza 20 A
08.11.2022 - 10.12.2022
Polska
-
Athens
100 Pryor St W, Athens, AL 35611
11.11.2022 - 10.12.2022
USA
-
Gdańsk
Gdańsk, Targ Węglowy, Plac przy Bramie Wyżynnej
18.03.2022 - 28.04.2022
Polska
-
Isfahan
Isfahan, Saadi St, MM4G+F6X
09.05.2022 - 16.06.2022
Iran
-
Jerozolima
Jerozolima
Izrael
-
„Element politycznie wrogi” – nowa monografia IPN o losach żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w Polsce „ludowej”
Ukazała się najnowsza publikacja Instytutu Pamięci Narodowej: książka Anny Marcinkiewicz-Kaczmarczyk pt. „Element politycznie wrogi. Sytuacja byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Polsce «ludowej» 1945–1956”. Autorka przedstawia losy żołnierzy PSZ po II wojnie światowej, ich dylematy związane z wyborem między emigracją a powrotem do kraju, a także skalę represji, inwigilacji i propagandy, jakie spotkały repatriantów w Polsce rządzonej przez komunistów.
-
Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945
Nakładem Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Juliusza S. Tyma pt. „Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945”. Publikacja wydana została w ramach serii popularnonaukowej „Biblioteczka Szlaków Nadziei”, będącej częścią projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który przypomina o szlaku bojowym Polaków w czasie II wojny światowej.
-
Nowa publikacja w projekcie "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności"
Nakładem Wydawnictwa Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Marka Wierzbickiego „Odysei wolności ciąg dalszy. Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz polskich uchodźców cywilnych po II wojnie światowej”.
-
Wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” w Rosario
21 sierpnia 2025 r. w Rosario, w Sali Lavardén – ważnym ośrodku kulturalnym prowincji Santa Fe – odbył się wernisaż wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
Dzieci z Isfahanu
-
Wszystkie dzieci Maharadży
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.