Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Jan Brandys (1886–1970)
Kapłan diecezji katowickiej, swoją działalnością przyczynił się do włączenia w 1922 r. części Górnego Śląska do Polski. Podczas II wojny światowej był kapelanem polskich wojsk na Zachodzie oraz na Bliskim Wschodzie. Brał udział w procesie formowania Wojska Polskiego, na którego czele stanął gen. Władysław Anders. Uczestniczył w bitwie o Monte Cassino.
-
Konstanty Zdzisław Skąpski (1894-1971)
Pułkownik saperów Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych. Brał udział w walkach z bolszewikami, za co otrzymał Krzyż Walecznych. Bohater II wojny światowej, mianowany generałem brygady przez Władysława Andersa.
-
Kazimierz Aleksander Sabbat (1913-1989)
Premier rządu RP na uchodźstwie, piąty prezydent RP na uchodźstwie, harcerz, uczestnik wojny obronnej 1939 r., żołnierz 1. Dywizji gen. Maczka
-
Ludwik Krempa (1916-2017)
Generał brygady, pilot 304 Dywizjonu Bombowego „Ziemi Śląskiej im. Ks. Józefa Poniatowskiego”
-
Valivade
Valivade w czasie II wojny światowej było niewielką miejscowością w Indiach, położoną na przedmieściach Kolhapuru. Historia miasta sięga średniowiecza, jest ono wspominane w mitologii hinduskiej jako założone przez demona Kolhasur. W czasie II wojny światowej było niewielkim ośrodkiem przemysłu włókienniczego.
-
Edynburg
Edynburg to historyczna stolica Szkocji. Stanowił jeden z najważniejszych ośrodków miejskich w Wielkiej Brytanii. Choć w XIX i XX wieku niedalekie Glasgow (z prężnie rozwijającym się parkiem przemysłowym i skokowo rosnącą liczbą mieszkańców) znacząco przyćmiło go w wyścigu o rolę najważniejszego miasta w regionie, to Edynburg pozostał kluczowym ośrodkiem administracyjnym i naukowym.
-
Blida
Blida to algierskie miasto na wybrzeżu Morza Śródziemnego, u podnóża gór Atlasu. Zostało założone w XVI w. przez Sidi-Ahmed El-Kebira. Leży 45 km na południowy zachód od Algieru, stolicy kraju. W 1940 r. stało się miejscem szkolenia polskich lotników.
-
Arbroath
Arbroath to położone nad Morzem Północnym miasto portowe. Choć ślady osadnictwa pojawiły się już w epoce żelaza, to współczesne miasto sięga korzeniami do XII wieku, gdy zbudowano tutaj jedno z najważniejszych opactw benedyktyńskich w Królestwie Szkocji. Była to jedyna, ale szczególnie szczodra, osobista fundacja Wilhelma I Lwa. Została poświęcona Tomaszowi Becketowi, zamordowanemu arcybiskupowi Canterbury, którego Wilhelm znał osobiście z czasów swoich wizyt na angielskim dworze.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Astana
Astana, 3XHC+7J2 Radionovka
02.06.2022 - 25.06.2022
Kazachstan
-
Jaworzno
Jaworzono
Polska
-
Souchez
Francja
-
Tarnów
Tarnów, Mościckiego 29
09.09.2022 - 12.10.2022
Polska
-
Borger
Borger
Holandia
-
Gubin
Gubin
Polska
-
Nowy York
Nowy York
Stany Zjednoczone
-
Pretoria
Pretoria, Corner Koch and 7th Avenue
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Warszawa
Warszawa, Dziedziniec Zamku Królewskiego
18.03.2022 - 28.04.2022
Polska
-
Taszkent
87WQ+Q79, Tashkent,
04.10.2022 - 31.10.2022
Uzbekistan
-
Kino letnie „Historie do zobaczenia”
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na letni cykl pokazów filmowych „Historie do zobaczenia”. W każdą środę, począwszy od 8 lipca 2026 roku o godz. 17.00, w siedzibie przy ul. Marszałkowskiej 107 (tuż przy stacji Metro Świętokrzyska) będzie można obejrzeć na dużym ekranie wybrane produkcje Instytutu Pamięci Narodowej.
-
Tobruk 1941. Przystanek Żywej Historii na Pustyni Błędowskiej
W dniach 3-5 lipca 2026 roku na Pustyni Błędowskiej, w 85. rocznicę obrony Tobruku odbyło się widowisko historyczne „Szlaki nadziei. Odyseja wolności. Tobruk 1941”. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.
-
Premiera 3. odcinka serialu „Bitwa o Monte Cassino. Szlak nadziei”
21 czerwca 2026 r. w kinie Cinema Adriano przy Piazza Cavour w Rzymie odbyła się szczególna uroczystość. W rocznicę podpisania listu intencyjnego pomiędzy Instytutem Pamięci Narodowej a Kościołem i Hospicjum św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie zaprezentowano trzeci odcinek serialu „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino” produkcji Instytutu Pamięci Narodowej w reżyserii Tomasza Łysiaka.
-
Niderlandy: uroczystości upamiętniające załogę polskiego Wellingtona Z8339
20 czerwca 2026 r. w Raalte i Schoonheten w Niderlandach odbyły się uroczystości upamiętniające załogę bombowca Wellington Mk II Z8339 z 305. Dywizjonu Bombowego „Ziemi Wielkopolskiej”, straconego podczas wykonywania misji bojowej w czasie II wojny światowej.
-
Dzieci z Isfahanu
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
Bitwa o Monte Cassino
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Wszystkie dzieci Maharadży
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.