Szlaki Nadziei Odyseja wolności
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Projekt planowany jest na lata 2022–2025, obejmie swym zasięgiem ponad 50 państw na całym świecie i jest przykładem przekazu historycznego skierowanego do trudnego, wymagającego odbiorcy.
Odbiorcy, który nie wie nic, albo niewiele o historii Polski. Często też posiada jej bardzo przekłamany, zdeformowany przez różne środki przekazu, obraz.
-
Stanisław Maczek (1892-1994)
Generał dywizji Polskich Sił Zbrojnych, dowódca 10 Brygady Kawalerii, pierwszej jednostki pancernej WP.
-
Melchior Wańkowicz (1892-1974)
Urodził się 10 stycznia 1892 r. w Kałużycach niedaleko Mińska. Pochodził z patriotycznej rodziny ziemiańskiej. Jego ojciec za udział w powstaniu styczniowym, został zesłany na Syberię. Wańkowicz w 1905 r. wziął udział w strajku szkolnym.
-
Marian Rejewski (1905-1980)
Tuż przed agresją Niemiec na Polskę w 1939 r. Marian Rejewski (ur. 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy) wraz ze swoim zespołem badawczym z Biura Szyfrów Henrykiem Zygalskim (ur. 15 lipca 1908 r. w Poznaniu) i Jerzym Witoldem Rózyckim (ur. 24 lipca 1909 r. w Olszanie) zaprezentowali sposób deszyfrowania i kopię Enigmy przedstawicielom brytyjskiego i francuskiego wywiadu wojskowego.
-
Roman Figiel (1926-2020)
Urodził się 6 stycznia 1926 r. we wsi Janów koło Katowic. W wieku 17 lat uciekł z Polski i w 1942 r. został członkiem polskiej 1 Dywizji Pancernej w Szkocji.
-
Jangi-Jul
Jangi-Jul (uzb. Yangiyoʻl, w tłumaczeniu oznacza „nowa droga”) znajduje się w Uzbekistanie w regionie Taszkent. Pierwotnie na miejscu współczesnego miasta istniała starożytna osada o nazwie Kaunchi-Tepe. Rozwój miasta wiąże się z budową w tym rejonie linii kolejowej, w 1934 r. osadę przemianowano na miasto Jangi-Jul. Obecnie jest prężnym ośrodkiem przemysłu spożywczego i innych lekkich gałęzi przemysłu.
-
Kalvarija
Kalvarija była jednym z pierwszych miejsc, do których masowo docierali polscy żołnierze i cywile przekraczający granicę po 17 września 1939 r. Znajdowała się bardzo blisko granicy z Polską — dosłownie w odległości kilku–kilkunastu kilometrów. W latach 1939-1940 funkcjonował tu obóz internowania dla Polaków
-
Kastina
Kastina (również: El Qastina, Qastina, Quastina). Nieistniejąca arabska osada w brytyjskim Mandacie Palestyny, w obszarze obecnej Strefy Gazy. We wsi, zamieszkiwanej przez muzułmanów, znajdował się meczet, przy którym od 1936 r. funkcjonowała szkoła (z racji tego miejscowość oddziaływała na okolice).
-
Tengeru
Tengeru to miasteczko w północnej Tanzanii. Położone w okolicach góry Kilimandżaro, posiada doskonałe warunki do uprawy kawy. W czasie II wojny światowej było oddzielnym miastem, obecnie jest przedmieściem Aruszy.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
...należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w tak wielu krajach świata będzie wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej.
Szlaki wojskowe
- „Andersowski” [1941 – 1945/7]
- „Karpatczyków” [„Afrykański”] [1941-1942] Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, Libia, Egipt.
- Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich [„Norweski”] [1940]
- „Francuski” [1940]
- 1 Dywizji Pancernej generała Maczka [1944 -1945/7]
- 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej [„Arnhem”] [1944]
- Polskiej Marynarki Wojennej i Handlowej
- Polskich Sił Powietrznych
- „Cichociemnych”
- Polskiego wywiadu
Prawda liczb
LICZBA POLAKÓW WYSIEDLONYCH DO ZSRS W CZTERECH DEPORTACJACH
Około
315 000
LICZBA POLAKÓW EWAKUOWANYCH WRAZ Z ARMIĄ ANDERSA DO 25 SIERPNIA 1942 R.
Żołnierzy
78 631
Osób cywilnych
37 912
POLSKIE SIŁY ZBROJNE W SZCZYTOWYM MOMENCIE
Marynarka wojenna
3 840
Lotnictwo
19 400
Siły lądowe
170 000
-
Paryż
Paryż
Francja
-
Johannesburg
Johannesburg, 181 W. Dundee Road, Wheeling
26.04.2022 - 25.05.2022
Republika Południowej Afryki
-
Podegrodzie
Podegrodzie
21.10.2022 - 30.11.2022
Polska
-
Borger
Borger
Holandia
-
Astana
Astana, 3XHC+7J2 Radionovka
02.06.2022 - 25.06.2022
Kazachstan
-
Jaworzno
Jaworzono
Polska
-
Tarnów
Tarnów, Mościckiego 29
09.09.2022 - 12.10.2022
Polska
-
Gubin
Gubin
Polska
-
Jerozolima
Jerozolima
Izrael
-
Nowy York
Nowy York
Stany Zjednoczone
-
„Element politycznie wrogi” – nowa monografia IPN o losach żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w Polsce „ludowej”
Ukazała się najnowsza publikacja Instytutu Pamięci Narodowej: książka Anny Marcinkiewicz-Kaczmarczyk pt. „Element politycznie wrogi. Sytuacja byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Polsce «ludowej» 1945–1956”. Autorka przedstawia losy żołnierzy PSZ po II wojnie światowej, ich dylematy związane z wyborem między emigracją a powrotem do kraju, a także skalę represji, inwigilacji i propagandy, jakie spotkały repatriantów w Polsce rządzonej przez komunistów.
-
Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945
Nakładem Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Juliusza S. Tyma pt. „Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945”. Publikacja wydana została w ramach serii popularnonaukowej „Biblioteczka Szlaków Nadziei”, będącej częścią projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który przypomina o szlaku bojowym Polaków w czasie II wojny światowej.
-
Nowa publikacja w projekcie "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności"
Nakładem Wydawnictwa Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się książka Marka Wierzbickiego „Odysei wolności ciąg dalszy. Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz polskich uchodźców cywilnych po II wojnie światowej”.
-
Wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” w Rosario
21 sierpnia 2025 r. w Rosario, w Sali Lavardén – ważnym ośrodku kulturalnym prowincji Santa Fe – odbył się wernisaż wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.
-
Traktorzysta pancerniakiem u gen. Andersa – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [4/4]
-
Ocalenie oczami dziecka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [3/4]
-
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
-
Dlaczego armia gen. W. Andersa została ewakuowana do Iranu w 1942?
-
Wanda Truska – „Z SYBERII DO KANADY” - Szlaki Nadziei: Świadectwa Niezwyciężonych
-
Dzieci z Isfahanu
-
Zesłaniec żołnierzem gen. Maczka – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [1/4]
-
Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie.
-
Wszystkie dzieci Maharadży
Kalendarium historyczne
Historia Odysei Polaków
to chronologiczny ciąg zdarzeń i działań w latach 1939–1947. Zarówno tych tragicznych, takich jak atak Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę, jak też napawających dumą i otuchą, jak zdobycie przez Polaków Monte Cassino i wyzwolenie holenderskiej Bredy.
Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi wydarzeniami z okresu, któremu jest poświęcony projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.