Otwarcie wystaw w Iranie
9 maja 2022 r. w Teheranie i Isfahanie nastąpi uroczyste otwarcie wystaw projektu "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności".
Wystawa będzie prezentowana w Irańskiej Akademii Sztuki w Teheranie (Saba Cultural and Artistic Institute) oraz w auli głównej Hozeh Hoonari (Saadi Historical Mansion). Ekspozycja została przygotowana w dwóch wersjach językowych: farsi i angielskim.
Otwarcie wystawy jest zapowiedzią wydarzeń związanych z kolejnymi etapami projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, obejmującymi m.in.: wykłady, działania kulturalne, edukacyjne i memoratywne oraz nowe odsłony wystawy w różnych miastach Iranu.
Od 24 marca do 4 kwietnia 1942 r. przez port w Krasnowodzku nad Morzem Kaspijskim ewakuowano do Iranu około 43 850 osób, w tym ponad 33 tys. żołnierzy z trzech dywizji piechoty. Wojsku towarzyszyły tysiące cywilów, w tym dzieci, wyczerpanych fizycznie i psychicznie po zesłaniu na „nieludzką ziemię”. Dla wielu z nich była to jedyna szansa na przeżycie. Drugi rzut ewakuacji odbył się w sierpniu tego samego roku. Do portu Pahlavi w Iranie przetransportowano około 70 tys. żołnierzy i cywilów. W sumie do Iranu przybyło prawie 120 tys. obywateli polskich. Część z nich pozostała tam do końca wojny.
Iran stał się podczas II wojny światowej schronieniem dla tysięcy Polaków, którzy – w ramach ewakuacji Armii Polskiej pod dowództwem gen. Władysława Andersa ze Związku Sowieckiego – wydostali się z nieludzkiej ziemi. We wrześniu 1942 r. ewakuowanych rozmieszczono na terenie Iranu i Iraku. Rozpoczęła się praca nad poprawą kondycji i wyszkoleniem polskich żołnierzy, którzy w 1944 r. stanowili trzon II Korpusu Polskiego, dowodzonego przez gen. Andersa.
Związki Polski z Iranem sięgają końca XV w. Śladem tych kontaktów jest m.in. grób wysłannika króla polskiego do szacha perskiego, znajdujący się w Isfahanie. Persja była jednym z dwóch państw, które nie zgodziły się na rozbiory państwa polskiego. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. Persja uznała jej odrodzenie i oba kraje powoli zaczęły odbudowywać wzajemne więzi. Nawiązano stosunki dyplomatyczne, a następnie podpisano traktat o przyjaźni i umowę handlową. Po wybuchu wojny między Niemcami a Związkiem Sowieckim w 1941 r. nie zamknięto polskich placówek dyplomatycznych w Iranie, lecz pozwolono im działać, mimo że Polska znajdowała się pod okupacją. Ponadto w 1941 r. wojska niemieckie dotarły do Kaukazu Północnego, co mogło doprowadzić do przejęcia kontroli nad irańskimi zasobami ropy naftowej. Zmusiło to zarówno Wielką Brytanię, jak i Związek Sowiecki do przeprowadzenia interwencji wojskowej w Iranie. Następnie sojusz antyniemiecki zdecydował, że konieczne jest utworzenie nowego frontu w Azji. Armia Polska utworzona w ZSRS miała stanowić trzon tego frontu.
Od 24 marca do 4 kwietnia 1942 r. przez port w Krasnowodzku nad Morzem Kaspijskim ewakuowano do Iranu około 43 850 osób, w tym ponad 33 tys. żołnierzy z trzech dywizji piechoty. Wojsku towarzyszyły tysiące cywilów, w tym dzieci, wyczerpanych fizycznie i psychicznie po zesłaniu na „nieludzką ziemię”. Dla wielu z nich była to jedyna szansa na przeżycie. Drugi rzut ewakuacji odbył się w sierpniu tego samego roku. Do portu Pahlavi w Iranie przetransportowano około 70 tys. żołnierzy i cywilów. W sumie do Iranu przybyło prawie 120 tys. obywateli polskich. Część z nich pozostała tam do końca wojny.
Iran stał się podczas II wojny światowej schronieniem dla tysięcy Polaków, którzy – w ramach ewakuacji Armii Polskiej pod dowództwem gen. Władysława Andersa ze Związku Sowieckiego – wydostali się z nieludzkiej ziemi. We wrześniu 1942 r. ewakuowanych rozmieszczono na terenie Iranu i Iraku. Rozpoczęła się praca nad poprawą kondycji i wyszkoleniem polskich żołnierzy, którzy w 1944 r. stanowili trzon II Korpusu Polskiego, dowodzonego przez gen. Andersa.
Aby nie zatarła się pamięć o dramatycznych losach Polaków i ostatecznym ich ocaleniu Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął realizację projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, który zainaugurowano 18 marca 2022 r. na Zamku Królewskim w Warszawie. Jego celem jest upamiętnienie wysiłku zbrojnego Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losów ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa.