Jan Lechoń (1899-1956)
Poeta Skamandra, attaché kulturalny w Paryżu i jeden z najbardziej tragicznych głosów emigracji. Po klęsce Francji znalazł schronienie w Ameryce, gdzie poprzez redakcję pism i publicystykę ciągle podtrzymywał świadomość polskiej kultury.
Urodził się 13 marca 1899 roku w Warszawie jako Leszek Serafinowicz. Był jednym z założycieli grupy poetyckiej Skamander – to on nadał jej nazwę i napisał wstępny manifest. Od początku swojej działalności literackiej łączył twórczość poetycką z publicystyką i organizacją życia kulturalnego.
W latach 30. pełnił funkcję attaché kulturalnego w ambasadzie polskiej w Paryżu, łącząc dyplomację z promocją polskiej literatury i sztuki. Po klęsce Francji w 1940 roku wyjechał najpierw do Brazylii, a następnie osiadł w Stanach Zjednoczonych. W czasie II wojny światowej i tuż po niej był jednym z animatorów polskiego życia emigracyjnego w Ameryce – redagował pisma literackie, współtworzył Polski Instytut Naukowy i Sztuki w Ameryce, a przede wszystkim zabierał głos w sprawach losu Polski i jej kultury na obczyźnie.
W okresie wojny wydał tomy poetyckie Lutnia po Bekwarku (1942) i Aria z kurantem (1945), w których zapisał doświadczenie tułaczki, pamięć o kraju i nadzieję na odzyskanie wolności. Jego wiersze łączyły klasyczną formę z gorzką refleksją nad losem narodu.
Na emigracji prowadził także dziennik, rozpoczęty w 1949 roku, który stał się jednym z najważniejszych świadectw życia polskiego pisarza na obczyźnie – zapisem jego codzienności, rozterek, przemyśleń literackich i politycznych. Choć otoczony przyjaciółmi, zmagał się z samotnością i depresją.
Jan Lechoń zmarł tragicznie 8 czerwca 1956 roku w Nowym Jorku, odbierając sobie życie. Początkowo spoczął na tamtejszym cmentarzu, a w 1991 roku jego prochy sprowadzono do Polski i złożono w rodzinnej krypcie w Laskach.