Narwik to miasto w północnej Norwegii, które zostało założone w XIX wieku, kiedy zaczęto wykorzystywać lokalne złoża rud żelaza. W 1887 roku rozpoczęto budowę portu, który miał umożliwić eksportowanie surowca do Wielkiej Brytanii i innych krajów. Miasto szybko stało się ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym, z dostępem do niezamarzającego portu. Do 1939 roku miasto rozwijało się dzięki przemysłowi i handlowi, szczególnie związanym z górnictwem.
Narwik stał się portem strategicznym dla Europy, gdyż służył również do transportu rudy żelaza wydobywanej w północnej Szwecji. Był to jedyny niezamarzający port na północy Norwegii. Dzięki temu w drugiej połowie lat 30. XX wieku był jednym z najszybciej rozwijających się miast w Norwegii, z nowoczesną infrastrukturą i rosnącą liczbą ludności.
Jednakże miasto stało się znane na świecie nie tylko z powodu przemysłu, ale również ze względu na wydarzenia jakie rozegrały się tu podczas II wojny światowej.
Z Nawiku transportowano szwedzką rudę żelaza do Niemiec, więc kontrola nad tym miastem miała kluczowe znaczenie dla zarówno dla III Rzeszy jak i dla Aliantów. W 1940 roku Narwik stał się miejscem walk między wojskami obu stron. 9 kwietnia 1940 roku Niemcy rozpoczęli operację „Weserübung”, atakując Danię i Norwegię. W ramach tej operacji niemieckie siły desantowe, wspierane przez flotę, zajęły Narwik. Mimo oporu norweskiego garnizonu, miasto szybko znalazło się pod kontrolą Niemców. Alianci, wiedząc że Niemcy użyli niewielkich sił, zdecydowali się na kontrdziałanie.
10 kwietnia doszło do pierwszej bitwy morskiej, w której brytyjskie niszczyciele zaatakowały okręty Kriegsmarine w fiordzie. W wyniku tego starcia obie strony poniosły straty, ale Niemcy utrzymali kontrolę nad portem. 13 kwietnia miała miejsce druga bitwa morska, podczas której brytyjska flota, wspierana przez pancernik HMS „Warspite”, zadała poważne straty niemieckim siłom morskich, niszcząc ich zdolności operacyjne w tym regionie.
Wojsko Polskie i Polska Marynarka Wojenna była bezpośrednio zaangażowana w walki o Narwik. U boku sił brytyjskich walczyły niszczyciele OORP Grom, Błyskawica i Burza, do transportu wojsk wykorzystano statki polskie statki pasażerskie MS Chrobry, MS Batory i MS Sobieski. 3 maja 1940 roku ORP Grom został zatopiony przez niemieckie bombowce, zginęło wówczas 59 członków załogi.
Alianci, w tym Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich pod dowództwem gen. Zygmunta Szyszko-Bohusza, rozpoczęli ofensywę lądową mającą na celu odbicie Narwiku. 13 maja przeprowadzono desant w rejonie Bjerkvik, który zakończył się sukcesem i umożliwił dalsze postępy w kierunku miasta.
28 maja alianckie siły lądowe, przy wsparciu marynarki, przeprowadziły decydujący atak na Narwik. Po ciężkich walkach miasto zostało zdobyte, co było pierwszym zwycięstwem Aliantów w II wojnie światowej. Mimo sukcesu militarnego, pogarszająca się sytuacja na froncie zachodnim zmusiła Aliantów do podjęcia decyzji o ewakuacji z Norwegii. 3 czerwca Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich rozpoczęła ewakuację do Francji. Do 8 czerwca wszystkie siły alianckie opuściły region, a Narwik ponownie znalazł się pod kontrolą Niemców. Wycofujące się oddziały alianckie zniszczyły w porcie infrastrukturę kolejową i portową.
Po przejęciu kontroli przez Niemców Narwik został włączony do terytorium okupowanej Norwegii. Miasto było ważnym punktem strategicznym dla niemieckiej wojny morskiej, stacjonowały tu okręty Kriegsmarine oraz samoloty Luftwaffe. Po wojnie został przywrócony Norwegii, a pamięć o polskich żołnierzach walczących o miasto została uświetniona przez pomniki i uroczystości rocznicowe.
W Narwiku znajduje się kilka upamiętnień polskich żołnierzy, którzy walczyli tu podczas II wojny światowej:
- pomnik marynarzy ORP Grom z 1979 roku autorstwa prof. Jana Bohdana Chmielewskiego – upamiętnia polskich marynarzy, którzy zginęli podczas walk o Narwik. Pomnik ten jest jednym z głównych poloników w Norwegii, stał się jednym z miejsc obchodów rocznic bitwy o Narwik.
- cmentarz polski w Håkvik – znajdują się tam groby polskich żołnierzy poległych w walkach pod Narwikiem. Cztery płyty z nazwiskami poległych zostały odnowione i uroczyście odsłonięte w 2021 roku.
Również na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie znajduje się tablica upamiętniająca udział Polaków w walkach o Narwik.
