Szlaki nadziei. Odyseja wolności

https://szlakinadziei.ipn.gov.pl/sn/wystawy/miejsca/113036,Miranda-de-Ebro.html
27.02.2026, 12:56

Miranda de Ebro

Małe miasto nad rzeką Ebro w prowincji Burgos jest miejscem nie kojarzonym z losami Polaków w czasie II wojny światowej. Ale to tu Hiszpanie zorganizowali obóz, w którym osadzano schwytanych żołnierzy Wojska Polskiego.

Hiszpania

Galeria zdjęć

Miejsca

Małe miasto nad rzeką Ebro w prowincji Burgos jest miejscem nie kojarzonym z losami Polaków w czasie II wojny światowej. Ale to tu Hiszpanie zorganizowali obóz, w którym osadzano schwytanych żołnierzy Wojska Polskiego.

Osadnictwo na terenach miasta datuje się na okres epoki żelaza, a w pobliżu znajdują się rzymskie ruiny Arce, które według najnowszych badań są pozostałościami miasta Deóbriga. Pierwsze źródła pisane, mówiące o Miranda de Ebro, pochodzą z 757 r. i mówią o jego zniszczeniu przez Alfons I z Asturii.

Od 1076 r. miasto weszło w skład Królestwa Kastylii i w tej jednostce administracyjnej funkcjonuje po dzień dzisiejszy. Za rozwój miasta odpowiadał w tym czasie głównie handel. Miało prawo do organizowania jarmarków oraz był w nim most nad rzeką Ebro, który zdecydowanie ułatwiał handel i komunikację. Rewolucja przemysłowa w XIX w. a zwłaszcza budowa linii kolejowych w 1862 r. dało miastu kolejny impuls do rozwoju, Znalazło się na linii kolejowej. Miranda stała się najważniejszym węzłem kolejowym w północnej Hiszpanii, gdyż znajdowała się na linii kolejowej z Madrytu do Irun i Castejón do Bilbao.

W 1907 r. król Alfons XIII nadał Mirandzie status miasta. W czasie wojny domowej miasto znajdowało się w strefie kontrolowanej przez siły frankistowskie, a jego zajęcie nastąpiło bez większych bitew. Korzystne położenie i skomunikowanie z innymi regionami kraju sprawiło, że założono w nim obóz dla więźniów politycznych, który później, podczas II wojny światowej, służył jako miejsce internowania cudzoziemców.

Po klęsce Francji w 1940 roku pk. 15 tys. polskich uchodźców wojskowych i cywilnych próbowało przedostać się przez Hiszpanię do Wielkiej Brytanii. Szacuje się, że około 1 700 Polaków zostało internowanych w obozie w Miranda de Ebro. Wśród internowanych znajdowali się m.in. Antoni Kępiński, który trafił do niewoli wraz z grupą Polaków po przekroczeniu Pirenejów.

W kolejnych latach do obozu trafiali również Polacy będący żołnierzami Polskich Sił Powietrznych. Dla lotników, którzy uratowali się z zestrzelonych samolotów skokiem ze spadochronem, Hiszpania była kraje tranzytowym umożliwiającym przedostanie się do Wielkiej Brytanii. Trafiali tam również kurierzy utrzymujący łączność pomiędzy okupowanym krajem a rządem emigracyjnym, a schwytani prz przekraczaniu granicy hiszpańsko-francuskiej.

Obóz był znany z panujących w trudnych warunków. Był przepełniony, co prowadziło do fatalnych warunków sanitarnych. Więźniowie otrzymywali niewielkie racje żywieniowe, co też odbijało się na ich stanie zdrowia. W połączeniu z brutalnym traktowaniem i pracą fizyczną prowadziło to do rozprzestrzeniania się wśród więźniów chorób zakaźnych. Polacy nie byli jedynymi obcokrajowcami przetrzymywanymi w obozie w Miranda de Ebro. Trafiali tam żołnierze alianccy różnych narodowości, jednym z nich był czeski as myśliwski František Fajtl.

Zabiegi polskiego rządu spowodowały zwolnienie przetrzymywanych Polaków w 1943 r. Zostali ewakuowaniu do Wielkiej Brytanii, część z nich zasiliła szeregi Polskich Sił Zbrojnych.

Tematyka obozu, i przebywający w nim więźniów, została na upamiętniona wystawie stałej. Zaprezentowane są również zachowane artefakty – pocztówki, prasa zagraniczna oraz dokumenty. Istnieje możliwość zwiedzania zachowanych ruin obozowych zabudowań.

Podziel się