Zakończył się Pomorski Kongres Pamięci Narodowej - Gdańsk, 21 listopada 2024
Wielkie święto miłośników historii – Pomorski Kongres Pamięci Narodowej – odbyło się w dniach 20–21 listopada 2024 r. w Centrum Wystawienniczo – Kongresowym AMBEREXPO w Gdańsku. Z wielu atrakcji przygotowanych dla pasjonatów historii skorzystało ponad 5 tysięcy osób, w tym 4200 dzieci i młodzieży.
Podczas drugiego dnia Pomorskiego Kongresu Pamięci Narodowej licznie zgromadzeni goście mogli uczestniczyć w pokazach filmów, rozmowach o książkach i panelach dyskusyjnych, w czasie których rozmawialiśmy m.in. o tym, jak uczyć, żeby zainteresować historią młode pokolenie oraz przybliżyliśmy pomorskie wątki w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.
Kongres zwieńczył koncert przedwojennych szlagierów w wykonaniu Warszawskiej Orkiestry Sentymentalnej i Polskiej Filharmonii Kameralnej Sopot pod dyrekcją Szymona Morusa – „Oczy Zmruż".
Strefa edukacyjna:
- W Strefie Nowych Technologii można było odkryć historię polskich sił powietrznych w czasie II wojny światowej (Lotnicy – wojna w przestworzach), złamać bolszewicki szyfr i wyeliminować pancerne pociągi wroga (Gra szyfrów). Można było zostać dowódcą drużyny i przeprowadzić zespół przez 63 dni Powstania Warszawskiego w grze Warsaw Rising. Do refleksji skłoniła także filmowa etiuda Świadectwo poMOCY opowiadająca historię błogosławionej rodziny Ulmów, która dała schronienie Żydom, wbrew zakazom niemieckiego okupanta.
- Strefa Edukacji pozwalała dotknąć historii ożywionej – spotkać pasjonatów, rekonstruktorów, a także zapoznać się ze starannie wyselekcjonowanymi grami planszowymi i wielkoformatowymi, opracowanymi przez IPN. Zarówno historia kryptologów łamiących kod Enigmy, jak i strefa PRL-u z podziemną prasą i drukowaniem „bibuły” nie są już tajemnicą dla osób, które odwiedziły Strefę Edukacji, natomiast dzieci pod czujnym okiem edukatorów mogły odwiedzić Strefę Malucha i własnoręcznie wykonać pamiątkowe przypinki.
- Strefa Biura Poszukiwań i Identyfikacji dawała możliwość, aby lepiej poznać pracę archeologów, a nawet samodzielnie odkryć historyczne artefakty ukryte w ziemi. Antropolodzy i genetycy pomagali złożyć model DNA człowieka.
- Odwiedzający Strefę Upamiętnień mogli poznać historię najstarszego w Gdańsku piłkarskiego klubu „Gedania”, dowiedzieć się, jak wyglądała klubowa maskotka, a nawet mogli zdobyć legitymację gedanisty. Prezentowane były symbole polskiego oporu przeciwko zaborcom.
- Podczas Kongresu można było poznać Archiwum IPN od środka – w Strefie Archiwum zobaczyć, jak przebiega digitalizowanie zbiorów i samodzielnie zeskanować dokumenty, stworzyć cyfrową postać i odkryć bazę „Cyfrowe Archiwum”. Prezentowane były takie projekty jak Archiwum Pełne Pamięci oraz straty.pl. Skłądając formularz zgłoszeniowy i uzupełniając informacje o represjach, można było odkryć wojenne losy bliskich, a także odszukać w bazie swoich bliskich dzięki projektowi Zbrodnia Wołyńska. Odwiedzając Strefę Archiwum, można było złożyć także wniosek o udostępnienie dokumentów z Archiwum IPN.
- Strefa Katalogów Biura Lustracyjnego pozwalała dowiedzieć się m.in. kto zajmował kierownicze stanowiska w aparacie partyjnym i centralnych urzędach PRL, kto był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa.
- Strefa Księgarni IPN przyciągała pasjonatów historii, którzy chcieli zapoznać się z ofertą publikacji przygotowanych przez IPN, m.in. publikacje związane z historią Pomorza Gdańskiego i Kujaw. Na młodszych odbiorców czekały gry i komiksy opowiadające o historii w przystępny dla nich sposób, np. seria „Wojenna Odyseja Antka Srebrnego” . Można było także odwiedzić mobilną księgarnię IPN, która znajdowała się tuż przed wejściem do budynku.
Wystawy:
- Nowoczesna, multimedialna wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” upamiętnia wysiłek Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Przypominamy bohaterskie czyny polskich lotników w Bitwie o Anglię oraz zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku i Monte Cassino. „Szlaki Nadziei” to zbiorowe peregrynacje – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – obywateli polskich, którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.
- Wystawa „Miasto ruin – miasto nadziei. Gdańsk zniszczony – Gdańsk odrodzony” przedstawia najważniejsze zabytki Gdańska z czasów jego największej świetności w granicach I Rzeczypospolitej, takie jak Ratusz Głównego Miasta, Dwór Artusa czy bazylika Mariacka. Wystawa wykorzystuje technologię 3D, pozwalając porównać fotografie zniszczonych i współczesnych obiektów.
- Ekspozycja „Archeologia Zbrodni – Niemieckie Zbrodnie w Chojnickiej Dolinie Śmierci” przedstawia badania archeologiczne i dokumentację dotyczącą zbrodni popełnionych w czasie II wojny światowej przez Niemców w chojnickiej Dolinie Śmierci, przybliżając tragiczną historię tego miejsca. Na wystawie znalazło się 60 zdjęć prezentujących pięć lat śledztwa prowadzonego przez IPN w Dolinie Śmierci.
- „Gospodarka III Rzeszy” ukazuje źródła dzisiejszej niemieckiej potęgi gospodarczej: infrastrukturę i technologie z czasów Wehrwirtschaft, czyli gospodarki wojennej, opartej na grabieży mienia i wyzysku ludności z państw podbitych przez Niemcy w czasie II wojny światowej.
Warsztaty:
- W trakcie warsztatów pop up „Zwierzęca Brygada” najmłodsi uczestnicy Kongresu mogli stworzyć trójwymiarowe ilustracje w technice pop up, jak również poznać historię polskiej armii w trakcie II wojny światowej przez pryzmat historii zwierząt, które służyły w różnych jednostkach.
- Podczas warsztatów „Drużyna Inki”, przedstawiona została historia niezłomnej sanitariuszki Armii Krajowej Danuty Siedzikówny „Inki”, jej rodzina i heroiczna walka o życie każdego żołnierza! Była to również doskonała okazja, by wziąć udział w szkoleniu z pierwszej pomocy przedmedycznej.
- Najmłodsi, oglądając spektakl „Historia Wiktorii i Franka”, poznali historię „Solidarności”, strajków sierpniowych z 1980 r. oraz wielką mobilizację narodu polskiego przeciwko ustrojowi komunistycznemu. Została ona opowiedziana z perspektywy dwójki dziesięciolatków: Wiktorii, żyjącej w 1981 r. w Gdańsku oraz Franka, przeniesionego do przeszłości z XXI w., który na własne oczy ogląda wydarzenia, o których opowiadała mu babcia.