Szlaki nadziei. Odyseja wolności

https://szlakinadziei.ipn.gov.pl/sn/aktualnosci/126688,W-Bolonii-oddalismy-hold-zolnierzom-2-Korpusu-Polskiego.html
12.07.2026, 00:10

W Bolonii oddaliśmy hołd żołnierzom 2. Korpusu Polskiego

24 kwietnia 2025 r. delegacja Instytutu Pamięci Narodowej odwiedziła miejsca związane z obecnością żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w Bolonii.

Dzień rozpoczął się przy XIII-wiecznej bramie Porta di Strada Maggiore, gdzie złożono kwiaty pod tablicą upamiętniającą polskich żołnierzy, którzy 21 kwietnia 1945 roku wkroczyli tędy do wyzwalanego miasta.

Następnie delegacja Instytutu Pamięci Narodowej, w skład której weszli zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski, dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej Agnieszka Jędrzak oraz dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Adam Siwek, udała się do Parku Generała Andersa, aby oddać hołd dowódcy 2. Korpusu Polskiego, składając kwiaty przed jego popiersiem.

Uroczystości zakończyły się polową mszą świętą połączoną z apelem poległych, która odbyła się na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bolonii. Nekropolia, położona w dzielnicy San Lazzaro di Savena, to największy z czterech cmentarzy 2. Korpusu Polskiego we Włoszech. Spoczywa tu 1432 żołnierzy poległych w walkach o Linię Gotów, w Apeninach Emiliańskich oraz w bitwie o Bolonię. Cmentarz został zaprojektowany przez ppor. inż. arch. Zygmunta Majerskiego, natomiast budowę prowadzili żołnierze 10. Batalionu Saperów przy wsparciu miejscowych kamieniarzy. Uroczyste poświęcenie nekropolii odbyło się 12 października 1946 roku.

Andrzej Olejniczak: Bitwa o Bolonię 9–21 kwietnia 1945

2 Korpus Polski w składzie brytyjskiej 8 Armii, dowodzony przez gen. bryg. Zygmunta Bohusza-Szyszkę, otrzymał zadanie przełamania pozycji nieprzyjacielskich nad rzeką Senio oraz zdobycia przyczółków na rzece Santerno. Na czas operacji Polacy zostali wzmocnieni kilkoma jednostkami brytyjskimi.

W pasie działań 3 Dywizji Strzelców Karpackich operacja rozpoczęła się 9 kwietnia 1945 roku o godz. 13:30 od potężnego bombardowania nieprzyjacielskich pozycji przez lotnictwo. W nocy żołnierze dywizji karpackiej, pokonując silny opór niemiecki, sforsowali rzekę Senio i uchwycili oba wały przeciwpowodziowe. Następnie kontynuowali natarcie w kierunku rzeki Santerno; do wieczora 11 kwietnia wschodni wał nad tą rzeką znalazł się w polskich rękach. Uchwycono także przyczółek na drugim brzegu. W tym czasie do walki ruszyło zgrupowanie pościgowe „RUD”, składające się z 3 Brygady Strzelców Karpackich, 4 Wołyńskiej Brygady Piechoty i pododdziałów artylerii polskiej oraz brytyjskiej, pod dowództwem gen. bryg. Klemensa Rudnickiego. Wieczorem 11 kwietnia uderzyło ono na miejscowość Castel Bolognese i zdobyło ją rano 12 kwietnia.

Dwa dni później żołnierze gen. Rudnickiego oskrzydlili i opanowali Imolę – ważny węzeł komunikacyjny. Tego samego dnia do walki weszła 5 Kresowa Dywizja Piechoty, która przełamała na swoim odcinku opór nieprzyjaciela na rzece Santerno. Na lewym skrzydle dywizji działało zgrupowanie pościgowe „RAK” gen. bryg. Bronisława Rakowskiego. Składało się ono z 2 Brygady Pancernej, 13 Wileńskiego Batalionu Strzelców oraz Pułku Ułanów Karpackich.

14 kwietnia dowódca 5 Kresowej Dywizji Piechoty, gen. bryg. Nikodem Sulik, objął dowodzenie nad zgrupowaniem 6 Lwowskiej Brygady Piechoty i grupy bojowej „RAK”, z którymi miał osiągnąć rzekę Sillaro. Lwowianie dotarli do celu w nocy, natomiast zgrupowanie „RAK” zajęło Giardino. Rano 15 kwietnia do Sillaro dotarło również zgrupowanie „RUD”. Ostatecznie pozycja niemiecka nad rzeką Sillaro została przełamana 16 kwietnia w pasie działania 2 Korpusu Polskiego.

Gen. Bohusz-Szyszko postanowił rozbić niemiecką 1 Dywizję Spadochronową nad rzeką Gaiana. Natarcie ruszyło rano 19 kwietnia. Teren walk poprzecinany był licznymi przeszkodami wodnymi, a Niemcy wysadzili w powietrze większość mostów, niektóre jednak wpadły w ręce Polaków nieuszkodzone. Jeden z nich zdobyli polscy komandosi i czołgiści 4 Pułku Pancernego. Niemcy zostali zepchnięci i wycofali się nad rzekę Idice. 2 Korpus Polski gdy osiągnął Gaianę, znalazł się na skrzydle wojsk niemieckich walczących na południe od Bolonii z amerykańską 5 Armią. Amerykanie także pokonali niemiecką obronę i pojawiła się szansa okrążenia nieprzyjaciela pod Bolonią. Dowództwo niemieckie ewakuowało wówczas garnizon miasta w nocy 20 na 21 kwietnia.

Tymczasem polskie oddziały uchwyciły przyczółki na Idice, a 3 Brygada Strzelców Karpackich miała opanować wschodni skraj Bolonii. Dwie polskie kompanie przeszły przez rzekę Savena i osiągnęły wschodnie oraz północno-wschodnie przedmieścia Bolonii. Wieczorem 20 kwietnia do swojej brygady dotarł gen. Klemens Rudnicki, rozkazał podjęcie energicznych działań i wjazd do centrum za wycofującymi się Niemcami. Generałowi zależało na zajęciu miasta przed Amerykanami. Jako pierwsze weszły do Bolonii o godz. 6:05 rano 21 kwietnia 1945 r. pododdziały 9 Batalionu Strzelców Karpackich. Dwie godziny później do miasta wjechały amerykańskie czołgi.

Polecamy:

Opcje strony