Medalem Reipublicae Memoriae Meritum Instytut Pamięci Narodowej honoruje tych, którzy działają na rzecz trwałego upamiętniania wydarzeń i postaci z historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz wspierają IPN w działalności edukacyjnej, naukowej i wydawniczej.

Złoty Medal RMM otrzymał dr Marek Laskiewicz, prezes Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego (POSK) w Londynie, założyciel w 2006 r. i do dzisiaj Prezes Polskiej Wspólnoty w Wielkiej Brytanii (PWWB). Srebrnymi medalami zostały uhonorowane: Małgorzata Bugaj-Martynowska – założycielka i dyrektor Polskiej Szkoły Przedmiotów Ojczystych im. Heleny Modrzejewskiej w Londynie, współzałożycielka i dyrektor „Edukatora” – Centrum Dyrektorów i Kadr Zarządzających polskich szkół w Wielkiej Brytanii oraz Sylwia Kosiec – wiceprezes Polskiej Wspólnoty w Wielkiej Brytanii (PWWB), dyrektor Działu ds. Rodzin w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym (POSK) w Londynie, koordynatorka działalności Przystanku Historia IPN w Wielkiej Brytanii.

– Naród to nie tylko ci, którzy żyją dzisiaj w granicach Rzeczpospolitej. To także Polacy, którzy żyją poza granicami Rzeczpospolitej, a jest nas razem, Polaków, na świecie 60 milionów. Ale wspólnota narodowa to także ci, którzy byli przed nami i którzy przyjdą po nas, wobec nich mamy największe zobowiązania.

Właśnie dla tych, którzy pielęgnują pamięć historyczną, mają świadomość polskiej historii i przyszłości oraz mają świadomość naszej wspólnej przeszłości jest medal Reipublicae Memoriae Meritum. Dla tych wszystkich, którzy budują Rzeczpospolitą Wspólną, Rzeczpospolitą Pamięci w granicach i poza granicami Polski, Rzeczpospolitą świadomą przeszłości i świadomą przyszłości

– powiedział prezes IPN dr Karol Nawrocki podczas wręczenia odznaczeń. Podkreślił, że uhonorowane osoby reprezentują szersze grono osób pracujących na sukces POSK-u, szkół polonijnych i Przystanku Historia i to dzięki nim w Londynie bije serce Polski.

Podczas spotkania w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym, w ramach międzynarodowego projektu IPN „Szlaki nadziei. Odyseja wolności”, zaprezentowaliśmy działania polskiego wywiadu podczas II wojny światowej. Wykład na ten temat wygłosił autor ekspozycji dr Mateusz Marek, zastępca dyrektora Biura Współpracy Międzynarodowej IPN. Pokazane zostały także radiostacja BP-5  konstrukcji inż. Tadeusza Heftmana, produkowana przez Polskie Wojskowe Warsztaty Radiowe stacjonujące od 1940 r. w Stanmore pod Londynem (ze zbiorów Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu) oraz zrekonstruowana  niemiecka maszyna szyfrująca Enigma (ze zbiorów Muzeum 4. Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie).

Po wernisażu odbyło się spotkanie z ekspertami z IPN oraz gościem specjalnym – Clare Mulley, autorką książek o Krystynie Skarbek i Elżbiecie Zawackiej.

W uroczystości wzięli udział m.in. Konsul RP w Londynie Tomasz Balcerowski, dr Marek Szymaniak, dyrektor gdańskiego oddziału IPN, Agnieszka Jędrzak, dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej IPN, Jarosław Dębowski, dyrektor Biura Prezesa IPN oraz przedstawiciele Polonii.

* * * 

Odznaczeni Medalem Reipublicae Memoriae Meritum

Marek Laskiewicz – dr ekonomii, politolog, z zamiłowania historyk. Urodził się w Londynie. Ojciec służył w Wojsku Polskim i trafił do Anglii przez Francję, matka natomiast przyjechała z armią gen. Andersa. Studiował inżynierię na Queens Mary College. Jest członkiem Royal Economic Society i Royal Historical Society.

Wspólnie z Sylwią Kosiec zapoczątkował współpracę PWWB z gdańskim oddziałem IPN, która po 3 latach realizacji wspólnych inicjatyw doprowadziła do powstania w 2018 r. Przystanku Historia IPN w Wielkiej Brytanii. Inicjator „Bloku Edukacyjnego” dla Polskich Szkół Sobotnich w Wielkiej Brytanii  – projektu realizowanego we współpracy z IPN w Gdańsku, w ramach którego odbywają się regularne spotkania edukacyjne, prezentacje wystaw oraz uroczystości patriotyczne.

Od 2021 r. jest prezesem Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego (POSK) w Londynie. Od tego czasu instytucja wyraźnie zintensyfikowała działalność na rzecz Polonii poprzez organizację licznych wydarzeń kulturalnych, społecznych, prezentację wystaw historycznych czy promocje książek polskich historyków. Od czasu prezesury dr. Laskiewicza przestrzeń POSK-u stała się także bardziej dostępna dla inicjatyw podejmowanych przez IPN, jak prezentacje wystaw, spotkania rocznicowe i patriotyczne. W październiku 2023 r. z inicjatywy prezesa IPN i z jego udziałem w POSK-u miało miejsce otwarcie ekspozycji „Londyn żywy. Emigracyjne portrety Barbary Kaczmarowskiej-Hamilton”.

W środowisku polonijnym dr Marek Laskiewicz jest znany od lat. Zawsze aktywny, zaangażowany w sprawy polskie, przywiązany do polskiej tradycji, historii i kultury. Dzięki swojej otwartości, a także kontaktom wśród Brytyjczyków wydatnie wspiera działalność IPN i propaguje patriotyzm wśród Polonii. W 2022 r. za zasługi na rzecz „kultywowania pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny” został uhonorowany przez szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jana Kasprzyka medalem Pro Patria .

Małgorzata Bugaj-Martynowska – autorka licznych artykułów na temat powoływania i zarządzania polskimi szkołami w Wielkiej Brytanii, Publikowała między innymi w „Dzienniku Polskim i Dzienniku Żołnierza”, „Tygodniu Polskim”, „Coolturze” i „Gońcu Polskim”.

Zaangażowana w społeczny, polonijny projekt obrony egzaminu z języka polskiego na poziome A-level w 2013 r., a także w projekt, którego celem było przyznanie legitymacji uczniowskich dzieciom z polskich szkół sobotnich w Wielkiej Brytanii, a tym samym statusu ucznia uznawanego przez rząd polski. Współtwórca publikacji oraz broszur adresowanych do rodziców i uczniów polskich szkół w Wielkiej Brytanii, m.in. „Wolna Polska malowana słowem”, „Pocztówka polonijna”, „Powstań Polsko skrusz kajdany”, „Śpiewnik pieśni niepodległościowych i pieśni o Polsce”.

Inicjatorka i organizatorka wielu projektów edukacyjnych i patriotycznych, m.in. Koncertu i Konkursu Pieśni o Polsce, Polish Heritage Days, a także „Narodowego Czytania” oraz wydarzenia „Szkoła do hymnu”.

W 2018 r. w kierowanej przez Małgorzatę Bugaj-Martynowską Polskiej Szkoły Przedmiotów Ojczystych im. Heleny Modrzejewskiej w Londynie odbyły się pierwsze zajęcia edukacyjne pod szyldem powołanego wówczas Przystanku Historia IPN w Wielkiej Brytanii. Od tego czasu zarówno szkoła jak i „Edukator” regularnie współpracuje z IPN Gdańsk na niwie edukacji historycznej i patriotycznej, inicjując i włączając się we wspólne przedsięwzięcia, jak zajęcia edukacyjne w szkole, uroczystości patriotyczne czy Festiwal Piosenki Polskiej dla uczniów polskich szkół polonijnych w Wielkiej Brytanii – „Śpiewowisko” (wydarzenie cykliczne organizowane od roku 2020). Jesienią 2023 r. IPN był partnerem organizowanej przez „Edukatora” gali z okazji 250. rocznicy powstania Komisji Edukacji Narodowej.

Poza intensywną współpracą z IPN Małgorzata Bugaj-Martynowska jest zaangażowana w pracę wielu organizacji polonijnych w Wielkiej Brytanii. Była członkiem Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Ambasadorze Rzeczpospolitej Polskiej w Londynie za kadencji Ambasadora prof. Arkadego Rzegockiego. Jest członkiem Koła Lwowian, Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego oraz Zrzeszenia Nauczycielstwa Polskiego za Granicą w Wielkiej Brytanii.

Za swoją wszechstronną i bardzo aktywną działalność w 2023 r. została odznaczona Medalem „Pro Patria” oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Natomiast w 2022 r. założona przez nią organizacja „Edukator” została uhonorowana odznaką „Za zasługi na rzecz Polaków i Polonii za Granicą”.

Sylwia Kosiec – w 2006 r. współzałożycielka Polskiej Wspólnoty w Wielkiej Brytanii (PWWB). Wspólnie z dr. Markiem Laskiewiczem inicjatorka nawiązania współpracy PWWB z gdańskim oddziałem IPN. Trzyletnia realizacja wspólnych inicjatyw doprowadziła do powstania w 2018 r. Przystanku Historia IPN w Wielkiej Brytanii. Inicjatorka i główna koordynatorka działań „Bloku Edukacyjny” dla Polskich Szkól Sobotnich w Wielkiej Brytanii  – projektu realizowanego we współpracy z IPN Gdańsk, w ramach którego odbywają się regularne spotkania edukacyjne, prezentacje wystaw oraz uroczystości patriotyczne.

Jest matką chrzestną sztandaru Polskiej Szkoły Języka Ojczystego im. Żołnierzy Niezłomnych w Woking (Anglia). Członkini Forum na rzecz zachowania ciągłości pokoleniowej Polonii i Polaków realizowanego w ramach projektu Fundacji im. Janusza Kurtyki „Ziarna Historii”. Uczestniczka licznych spotkań z kombatantami żyjącymi w Wielkiej Brytanii oraz spotkań Polonijnych w Polsce. Organizatorka cyklicznych przedsięwzięć związanych z obchodami Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych oraz Narodowego Święta Niepodległości, realizowanych w szkołach polskich i ośrodkach polonijnych w Wielkiej Brytanii.

W dużej mierze to dzięki zaangażowaniu i sprawności organizacyjnej Sylwii Kosiec działalność Przystanku Historia IPN w Wielkiej Brytanii się rozwija, a edukatorzy Instytutu mogą docierać do kolejnych grup Polaków przebywających na Wyspach Brytyjskich.

W 2019 r. za zasługi na rzecz „kultywowania pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny” została uhonorowana medalem Pro Patria przez szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jana Kasprzyka.